Ağrısız Doğum, Ankara

Annelik duygusu ilk test yaptığınız anda başlar, doğumla taçlanır ve ömür boyu sürer. Anne olacağını öğrenen bir kadının kafasını genellikle doğum meşgul eder. Olumsuz doğum hikayeleri ve doğum sancısı düşüncesi, kadında doğumla ilgili kaygı ve korkuya neden olur. Bebeğin gebe rahminden vajinal yoldan ilerlemesi, rahmin ritmik ve düzenli kasılması ile mümkündür. Doğumun başladığı ilk saatlerde bu kasılmalar genellikle ağrılı değildir, rahatlıkla tolere edilir. Ancak ilerleyen saatlerde, rahim ağzı açıldıkça kasılmalar bazı gebeler için dayanılmaz bir hal alabilir. Bazı gebeler ise bu süreci ağrı algısını azaltma yöntemleri ile(gezinme, masaj, duş alma, nefes teknikleri vs) rahat geçirebilirler.

Annenin yaşamındaki belki de en güzel deneyim olan doğum sürecini tatsız bir deneyime dönüştürmemek için konusunda uzman anestezi doktorları sayesinde ağrısız doğum olarak bilinen(halk arasında prenses doğum) epidural analjeziden faydalanıyoruz. Uygulanan teknik epidural analjezidir ama epidural anestezi olarak adlandırmak alışagelmiştir. Analjezi ve anestezi kavramları farklıdır. Analjezi ağrısızlık, anestezi duyusuzluk demektir. Yani normal doğumda epidural analjezi ile ağrısızlık, sezaryende epidural anestezi ile duyusuzluk sağlanır. İşlem aynı ancak verilen ilaç dozu farklıdır.

Epidural analjezi – anestezi, spinal anestezi nedir?

Epidural aralık, omuriliğin çevresindeki zar ile omurların arasındaki bağ dokusunun arasındaki milimetrik boşluktur. Bu aralığa amaca uygun olarak omuriliğin çeşitli seviyelerinden ilaç uygulanarak pek çok ameliyatın yapılması, ameliyat sonrası ağrıların dindirilmesi ve kronik dindirilemeyen ağrıların tedavisi mümkün olduğu gibi, doğum sancılarının hissettirdiği ağrıyı da engellemek mümkündür.

Halk arasında “ağrısız doğum” olarak bilinen epidural analjezi ile doğum, günümüzde oldukça yaygınlaşmaktadır. Bel hizasına yerleştirilen milimetrik bir tüp olan kateterden uygulanan bir ilaçla, vücudun alt yarısından gelen ağrı sinyallerinin iletimi geçici olarak durur ve ağrılı uyarının çıktığı bölgede ağrı duyulmaz. Burada seçilen doz sadece rahim kasılmaları sırasındaki ağrıyı ortadan kaldıracak, ancak rahim kasılmalarını azaltmayarak doğumun normal seyrini etkilemeyecek şekilde ayarlanır.

Bu yöntemde sadece ağrı iletimi bloke olur, dokunma duyusu ve hareket kısıtlanmaz. Anne adayı uygulamadan sonra doğum süreci içerisinde kalkıp oda içinde yürüyebilir, her türlü ihtiyacını görebilir. Rahim kaslarının kasılması ve doğum eylemine anne adayının aktif katılımı etkilenmez, anne doğum anında ağrıdan arınmış olarak fizyolojik olarak bebeğine kavuşur.

Genelde anne adayları bebeğini normal yolla doğurmak isterler ancak bazı durumlarda sezaryen gerekebilir. Bu durumda Epidural Anestezi uygulanır. Teknik olarak yapılan işlem aynıdır, epidural aralığa ayni kateter yerleştirilir ancak verilen ilaç dozu farklıdır. Normal doğum sezaryene döndüğünde de yapılan şey aynı kateterden ilave ilaç verilerek epidural anestezi oluşturmaktır. Anne ameliyat masasında belden aşağısı tamamen uyuşmuş halde yatar, ancak yattığı yerde ayaklarını oynatabilir, yani epidural anestezi uygulamasından sonra bacaklarda hareketin tamamen kaybolması söz konusu değildir.

Motor blok olarak adlandırılan hareket kaybının olması durumu omurilik sıvısına lokal anestezik madde verilerek yapılan spinal anestezide görülür. Spinal anestezi de günümüzde sık uygulanan bir anestezi yöntemidir. Bazen de epidural anestezi ile spinal anestezi kombine edilerek birlikte uygulanır. Spinal anestezinin avantajları teknik olarak epidural anesteziye göre daha kolay uygulanabilmesi, etki başlama süresinin çok daha kısa olması gibi avantajlarına karşın, bacaklarda 4-5 saat süren hareketsizlik, bazen uygulama sonrası görülen baş ağrısı, bulantı ve tansiyon düşmesi gibi bazı istenmeyen etkileri vardır. Burada anestezi doktoru kendi deneyim ve becerisi doğrultusunda gebe için en uygun yöntemi belirleyip hastasına önerecektir.

  • Planlı sezaryende genellikle kombine anestezi adı verilen hem spinal hemde epidural anestezi tercih etmekteyiz
  • Vajinal doğum planlanıp sezaryene geçen doğumlarımız sadece epidural anestezi ile yapılmakta

*** Doğumlarımda,  epidural konusunda bilgili ve deneyimli kendi ekibimde olan özel anestezi uzmanı aneztezi uygulamaktadır.Doğumun zamanı öceden bilinemediğinden, ekiple çalışmak konforumuzu artırmaktadır.

Epidural analjezi ne zaman uygulanır?

Kasılmalar sizi genellikle rahim ağzı 3-4 cm olduktan sonra yani doğum aktif faza girdiği zaman rahatsız eder. Epidural analjezide kullanılan ilaçlar tansiyon düşüklüğü yapabilir, öncesinde serum takılır. Başarılı bir epidural uygulama için annenin hekimi ile iyi bir uyum içinde olması, uygun pozisyonu alabilmesi esastır. Genelde uygulama oturur durumda yapılır ve vücut dik durumdayken hafifçe geriye doğru yaslanırken vücut omur çıkıntılarını birbirinden ayıracak şekilde belden öne doğru bükülür, çene göğse doğru yaslanır ve her iki omuz aşağıya doğru bırakılır. Bu şekilde pozisyon oluşturulduktan sonra sırta ve bel bölgesine antiseptik ilaç sürülerek bölge mikropsuz hale getirilir ve bölge steril örtülerle örtülür. Uygulamanın yapılacağı hizada cilt ve cilt altındaki dokular ince bir iğne ile uyuşturulur.

İşlem sırasında sadece bu ince iğnenin girişi hissedilir. Daha sonra başka bir özel iğne ile epidural aralığa girilerek buraya kateter denilen ince tüp yerleştirilir ve vücuda flasterler yardımı ile sabitlenir. Kateterden ilaçların verilmesinden kısa bir süre sonra sancılar sona erer ancak rahim kasılmaları engellenmez, ayni şekilde devam eder. Katetere bağlanan bir ağrı pompası ile hasta kontrollü analjezi yöntemi kullanılarak sancısızlığın devamı sağlanır. Bu andan itibaren doğum gerçekleşinceye kadar her şey aynıdır, ancak sancı hissedilmeyecektir.

Epidural analjezi-anestezi şart mı?

Vajinal doğumda epidural analjezi uygulanması tamamen sizin isteğinize bağlıdır. İsterseniz doğal akışına bırakıp, kasılmalarla tanıştıktan sonra da karar verebilirsiniz. Ancak sezeryande epidural, spinal yada her ikisi birlikte veya genel anestezi yöntemlerinden biri uygulanmalıdır. Epidural analjezi uygulanıp doğum beklenirken, sezaryene dönülebilir ve bu durumda kateterden verilen ilaç dozu artırılarak epidural analjeziden, epidural anesteziye dönülür.

Epidural analjezi-anestezi kimlere uygulanır?

Genelde genç ve sağlıklı anne adayları için kısıtlayıcı bir neden yoktur. Ancak zorlaştıran ve olanaksız kılan bazı durumlar olabilir. Bunlar:

  • Bel omurlarında uygulamayı engelleyecek sorunlar
  • Uygulama yapılacak bölgede enfeksiyon
  • Kanama pıhtılaşma bozuklukları
  • Epidural girişimi kabul etmeme
  • Nadiren uygulama ile gerekli ağrısızlık ve duyusuzluğun sağlanamaması

Epidural analjezi-anestezinin riskleri nelerdir?

Epidural analjezi yada anestezi deyince gebelerimiz ve yakınlarında ilk akla gelen soru’felç olur muyum? Sinir hasarı yapar mı’ sorularıdır. Uygun koşullarda ve konusunda uzman doktorlar tarafından uygulandığında bu endişelere yer yoktur.

İşlem sırasında ve sonrasında oluşabilecek ve düzeltilmesi mümkün olan sorunlar şunlardır.

  • Tansiyon düşmesi:Baş dönmesi, göz karaması, kendini kötü hissetme gibi belirtiler olabilir. Damar yolundan verilen sıvılar ve ilaçlarla kolayca önlenebilir.
  • Baş ağrısı:Epidural anestezinin yan etkisi değildir. Genellikle işlem sırasında gebe hareket ederse yada deneyimli olmayan kişilerin uygulaması sırasında dura zarının kazara delinmesi sonucu nadiren görülür. Bu durumda fazla sıvı, kafein alımı önerilir yada çeşitli ilaçlar kullanılır. Spinal anestezi dura delinerek yapılan bir işlemdir, bu işlem sonrası baş ağrısı olabilir. Ancak günümüzde spinal anestezide uygulanan iğneler çok ince olduğu için risk oldukça azalmıştır.
  • Bel ağrısı:Doğum yapan pek çok kadında epidural yapılsın, yapılmasın bel ağrısı görülür. Gebelikte alınan kilolar, duruş bozuklukları, ağırlık merkezinin öne kayması özellikle bel kasları güçlü olmayan kadınlarda bel ağrısı yapar.
  • Bulantı ve kusma:Anestezi doktoru gerekli müdahelelerle bu sorunu giderir.
  • Enfeksiyon:Her enjeksiyonda olduğu gibi bu girişimlerde de enfeksiyon olabilir. Steril çalışmaya özen gösterilmelidir.
  • Sinir hasar:Nadir de olsa geçici ve sinir hasarı olabilir. Risk 1/10 000 ila 1/100 000 arasındadır.
  • Başarısız işlem:Epidural ilaç verilmesini takiben ağrı duyulması yada tek taraflı ağrı duyulması olabilir. Doğumda tekrar epidural kateter takılabilir. Sezaryende sedasyon yada genel anestezi yapılabilir.

 

Ağrısız doğum prenses doğum mu?

Halk arasında ağrısız doğum, gebeye epidural uygulandığında bebeğin kolayca geleceği şeklinde algılanmış olup prenses doğum olarak bilinir. Epidural analjezi uygulansın uygulanmasın anne adayları doğumun 2. evresinde, bebek çıkıma geldiğinde kasılmalarla beraber ıkınmalı, bebeğin doğumuna yardım etmelidir. Gebenin hareketli olması, ayakta yürümesi, çömelerek bebeğini itmesi bebeğin inişini kolaylaştırır.

Epidural analjezi doğumu geciktirir mi?

Doğru zamanda ve uygun dozda yapıldığında doğumu geciktirmez. Hatta rahim ağzının açılmasını hızlandırır. Ağrı hissetmeyen gebe ile kooperasyon daha rahat olur. Doğumda epizyotomi adı verilen vajina girişine kesi yapılması ve dikilmesi hem anne hem de doktor için daha konforlu olur.