CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR

Cinsellik kadın ve erkeğe haz veren bir eylem olmakla beraber, hastalık bulaşmasına neden olursa kabusa dönüşebilir. Bu hastalıkların varlığı insanlık tarihi kadar eskidir.

Cinsel yolla bulaşan hastalıkların bulaşma yolu, vajina, anüs yada ağızdan, meni, vajinal akıntı ve kan gibi vücut sıvılarının birbirine teması iledir. Diğer bir bulaşma yolu ise hasta gebeden, bebeğine gebelik sırasında ya da doğumda geçiştir. Belki de bu hastalıklar cinsel yolla bulaşan hastalık olarak değil de yakın temasla bulaşan hastalıklar olarak adlandırılsa daha doğru olacaktır.

Cinsel yolla bulaşan hastalıklar, taşıdığı mikroorganizmalara göre adlandırılır. Belirtiler , belirtilerin ortaya çıkma süresi, tedavisi etkene göre değişir. Bu hastalıklar tedavi edilmez ise, kişinin başkasına bulaştırma riskinin devam etmesi yanı sıra, etkilenen kişide hayat kalitesinin düşmesine, kısırlığa hatta hayatını riske sokacak problemlerin oluşmasına neden olabilir. Erken dönemde tanı konulup tedavi edildiğinde, bulaşma riski azalır veya ortadan kalktığı gibi, hastanın da rahatlaması sağlanır. Belirtiler olduğunda vakit kaybetmeden bir uzmana başvurmak önemlidir.

Cinsel yolla bulaşan hastalıkların belirtileri nelerdir?

Belirtiler kadın ve erkekte benzer olabilmekle beraber daha çok kadınlarla ilgili bilgiler ele alınacaktır.

Akıntı

Vajina kuru bir organ değildir. Fizyolojik akıntı denilen berrak kokusuz akıntı kadınlarda normaldir. Fizyolojik akıntı, yumurtlama döneminde, cinsel istek duyulduğunda, gebelikte, uzun süre ayakta kalındığında artar. Cinsel yolla bulaşan hastalıklar varlığında akıntı kötü kokar, sarı, yeşil,gri olabilir. Akıntı bazen kanlı, ağrılıdır. Bu şikayeti olan kadınlar vakit kaybetmeden kadın doğum uzmanına başvurmalıdır. Cinsel yolla bulaşan hastalığı olan erkekte akıntı penisten olur. Tanımlanan akıntılar cinsel yolla bulaşan hastalığı kesin göstermez. Muayene, gerekirse akıntıdan alınan örneklerle tanı konulur, tedavi planlanır.

İdrar şikayetleri

İdrar yaparken yanma, sık idrar çıkma, idrar yaptıktan sonra rahatlayamama genellikle idrar yolu enfeksiyonları ile ilgili olabildiği gibi, cinsel yolla bulaşan hastalıkların belirtisi de olabilir. Bu şikayeti olanlar kadın doğum uzmanı yada üroloğa başvurmalıdır.

Önerilen Yazımız:  Bebeğin Böbreğinde Genişleme

Genital bölgede yara ve siğiller

Genital bölgede ağızda olan uçuk benzeri yaralar, siğiller cinsel yolla bulaşan hastalık belirtilerindendir.

Kasık bölgesinde şişlikler

Kasık bölgesinde şişlik olması, o bölgede ki lenf bezlerinin enfeksiyonla savaşması sonucu verdiği reaksiyonla büyümesidir. Genital bölgede olan enfeksiyonlar ve cinsel yolla bulaşan hastalıklarda kasıklarda şişlik olabilir.

Cinsel yolla bulaşan hastalıklar için risk faktörleri

  • Kadın olmak
  • Yakın zamanda cinsel eş değiştirmek
  • Birden fazla cinsel eşe sahip olmak
  • Cinsel eşin, başka cinsel eşi yada eşleri olması
  • Seks işçileri ile cinsel ilişki
  • Son 1 yıl içinde cinsel yolla bulaşan hastalık geçirmiş olmak
  • Vajinayı kurutucu ilaç kullanmak, vajinal duş yapmak(vajinanın doğal dengesini bozduğu için)
  • Piercing(vücuda küpe takılması) dövme
  • Uyuşturucu, alkol kullanımı
  • Kan ve kan ürünlerinin kullanımı
  • Yoksulluk
  • Kondom kullanmaya karşı düşünce

Hangi hastalıklar cinsel yolla bulaşan hastalık grubundadır?

Klamidya enfeksiyonu

Kadın ve erkekte hiç belirti vermediği gibi, akıntı ile kendini gösterir. Kadınlar için tehlikelidir, aylar boyu sessiz kalarak, kadında üreme sistemini etkileyerek kısırlığa neden olabilir. Doğumda, doğum kanalından bebeğe bulaşarak bebekte göz enfeksiyonlarına yol açabilir. Aşısı yoktur.

Gonore (Bel soğukluğu)

Çok yoğun akıntı, idrar şikayetleri, ilişki sonrası kanama gibi belirtileri vardır. Aşısı yoktur. İlaçla tevdisi mümkündür.

Sifiliz (Frengi)

Cinsel bölgede bazen ağızda kırmızı renkli çıban şeklinde yaralar olur. İlerlediğinde saçlar ve kaşlarda dökülme, son evrede ise kalp, cilt, kemik ve sinir dokularını etkileme söz konusudur. Aşısı yoktur.

Genital herpes (Genital uçuk)

Ağızda olan uçuğun genital bölgede olması ile karekterizedir. Ağrılı genital bölge ülserleri yanında çok ciddi idrar şikayetleri olur. Ağrıdan dolayı kişi bazen idrarını dahi yapamaz. Aşısı yoktur. Genital herpesli gebe kadının bebeğini korumak için sezaryenle doğum yapılmalıdır.

Human Papilloma Virus (HPV: Genital siğil)

100 ün üzerinde HPVtipi mevcut olmasına rağmen genital bölgeyi tutan birkaç tip mevcuttur. Hiç bir bulgu vermeyebilir yada genital bölgede siğiller olur. Ağrısız siğiller kaşıntıya neden olabilir. Kadınlarda rahim ağzı kanserlerinden sorumlu tutulduğu için çok önemlidir. Rahim ağzı kanser taraması olan pap smear düzenli yapılmalıdır. Erkeklerde nadiren anus kanseri yapabilir. 4 tip HPV ye karşı geliştirilen aşısı mevcuttur. Özellikle 9 yaşından sonra, hiç cinsel deneyim olmadan aşı yapıldığında yüksek oranda koruyuculuğu sağlanır. Aşı yaptırmış olan kadınların yine de rahim ağzı kanseri tarama testi olan pap smearlerini düzenli yaptırmalrı gerekir. HPV rahim ağzında olan gebe kadınlar sezaryenle doğum yapmalıdır. Genital bölge cildinde aktif genital siğili olmayan gebeler normal doğum yapabilirler.

Önerilen Yazımız:  Hamilelikte HPV ve Bebeğe zarar Verir Mi?

Aids

HIV virüsü kaynaklı olup, bağışıklık problemi olan aids hastalığı grip, nezle gibi başlayıp tüm vücudu etkileyen bir hastalıktır. Ömür boyu ilaç kullanmayı gerektirir. Kan ve cinsel sıvılarla, hasta anneden bebeğe gebelik sırasında yada doğumda bulaşabilir. Aidsli hasta ile aynı ortamda olmak, dokunmak ile bulaşmaz.

Hepatit B

Kan ve vücut sıvıları ile bulaşan, aşısı olmasına rağmen ülkemizde ne yazık ki halasık görülen bir hastalıktır. Bulantı, kusma, deri döküntüleri, karaciğer yetmezliği yapabildiği gibi hiçbir belirti vermeyebilir. Karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri gibi tedavisi mümkün olmayan hastalıklara yol açabilen hepatit B nin aşısı, şu anda yeni doğan bebeklere yapılmaktadır. 1980 yılında aşılama başlamasına rağmen ne yazık ki ülkemizde 1997 yılında Sağlık Bakanlığı aşı takvimine alınmıştır

Kadınlarda vajinal akıntı, yanma , kaşıntı gibi şikayetlere yol açan mantar enfeksiyonu, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar grubunda değildir.

Cinsel yolla bulaşan hastalıklarda danışmanlık ve tedavi nasıl olmalıdır?

Yargılamadan, uygun bir iletişimle kişinin sorunu, sorunla ilgili neler yapılabileceği, tedavi ve tedavi süreci hakkında danışmanlık verilmelidir. Davranış alışkanlıkları, hastalığın nüksetmesinden korunma yolları gözden geçirilmelidir. Kondom hepsi için değil ama pek çok cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korunmayı sağlar. Hepatit B ve HPV aşıları, cinsellik deneyiminden önce yapıldığında yüksek oranda bağışıklık söz konusudur. Cinsel yolla bulaşan hastalıkların tedavisi, etki eden mikroorganizmaya göre planlanır. İlaçlar ağızdan hap, iğne yada pomad şeklindedir. İlaç tedavisinden sonra mutlaka kontrol edilmeli, gerekirse laboratuar testleri, nüksten korunmak için gerekenler yapılmalıdır. Bazı hastalıklar belirti vermeden kişide taşıyıcı olarak kalabilir. Tedavi planına mutlaka cinsel eşin katılımı sağlanmalıdır.

Bir önceki yazımız olan DOĞUM KONTROL HAPLARI KANSER YAPAR MI? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.