İNFERTİLİTE 1

İnfertilitenin Değerlendirilmesi

Kadının öyküsünde daha önceki gebelikleri ve gebelik sonuçları, yaşı, adet kanaması düzeni, infertilite (kısırlık) süresi, daha önce geçirdiği ameliyatlar, var olan hormonal veya sistemik hastalıklar, sigara kullanımı ve aile öyküsü önemlidir. Pelvik ağrı, göğüsten süt gelmesi, tüylenme varlığı, adet kanaması öncesinde ağrı ve cinsel ilişkide ağrı sorgulanmalıdır. Kadının vücut – kitle indeksi de değerlendirilmelidir. Dikkatli bir fizik muayene ve jinekolojik muayene önemlidir. Adet kanaması döneminde hormon tetkikleri incelenmelidir. Ultrasonografi ile rahim ve yumurtalıklardaki olabilecek problemler (myom, kist gibi) görülebilir. Bu sırada yumurtalıklardaki yumurta sayısı ve gelişimi değerlendirilir. Tam kan sayımı, kan grubu, TSH, Rubella, Hepatit ve HIV testleri değerlendirip 400 mikrogram folik asit içeren vitaminlere başlanmalıdır. Amaç doktorun uygun tedaviyi verebilmesini sağlayacak nedenlerin belirlenmesidir.

  • Kadının Değerlendirimesi

Yumurtlama tayini: 21 – 24. günler arası kanda progesteron tayini ile yumurtlama varlığı araştırılır. Bu zaman aralığında yapılan kanda progesteron’un 6 ng/ml üzerinde olması yumurtlamanın olduğunu gösterir.

Over rezervinin değerlendirilmesi: Vajinal ultrason ile adetin 2. yada 3. günü yumurtalıklardaki follikül sayısı saptanır. Adetin 2 yada 3. günü FSH(follikül stimülan hormon), LH(luteinizan hormon)E2
(estradiol), PRL prolaktin,TSH(troid stimülan hormon) gerekirse AMH(antimüllerian hormon)hormonlar bakılır.TSH ve AMH için adetin 2-3. günü olması şart değildir.

Tüplerin değerlendirilmesi: Adet bitiminde HSG(histerosalpingografi) adı verilen ilaçlı rahim filmi çekilerek rahim ve tüplerin açıklığı değerlendirilir. Tüplerin açık olması tüplerin normal fonksiyonda olduğunu göstermez. Tüplerden ilaç geçişi olmazsa tüplerin kapalı olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle tüplerin durumunu değerlendirebilmek için laparoskopi gibi endoskopik değerlendirme gerekli olabilir. Rahimde yapışıklık yada doğuştan olan anotomik bozukluk şüphesi olan durumlarda histeroskopi denilen endoskopik değerlendirme gerekli olabilir.

  • Erkeğin Değerlendirimesi

Semen analizi erkeğin değerlendirilmesinde ilk adımdır.Analiz öncesi 3-5 gün cinsel perhiz yapılmalı, örnek verileceği gün parfüm tiner gibi maddelerle temas edilmemelidir.Laboratuvarda bir kayganlaştırıcı kullanmadan, mastürbasyonla sperm verilir.Evde verilecekse 1 saat içinde laboratuvarda olmalıdır.Semen analizi normalse erkekte sorun yok olarak değerlendirilir.Semen analizinde problem görüldüğünde erkeğin ürolog tarafından muayenesi ve gerekli tetkiklerinin yapılması gereklidir.Yeni üretilen spermin ejakulatta olması 3 aylık bir süreç gerektiğinden, tedavi sonrası 3 ay sonra, kontrol semen analizi yapılmalıdır.