HPV ( insan papilloma virüsü ), önlenebilir ve tedavi edilebilir kanser türü olan rahim ağzı kanserleri başta olmak üzere çeşitli anogenital ve orofarenks (ağız, yutak) kanserler ve genital siğillere neden olmaktadır.  HPV enfeksiyonları, başta gelişmekte olan ülkeler olmak üzere ülkemiz ve tüm dünyayı ilgilendiren önemli sağlık sorunlarından biridir. HPV enfeksiyonundan korunmak için uygulanan HPV aşısı ne yazık ki ülkemizde ulusal aşı programında yoktur.

Bu nedenle ülkemiz gençleri yüksek oranda HPV ile enfekte olmakta, cinsel yolla bulaşan hastalığın getirdiği psikolojik etkliler, fiziksel olarak hastalığa bağlı bulgular ile olumsuz etkilenmektedirler. Yeterli danışmanlık hizmetlerinin alınamaması,  bireysel imkanlar ile aşıya ulaşma HPV enfeksiyonun  ülkemizde önemli  sağlık sorunu olarak artarak devam etmesine neden olmaktadır.  HPV aşısı ile ilgili merak edilenleri sizler için derledim.

İçindekiler

HPV Aşısı Nedir?

HPV aşısı, HPV nin bazı tiplerinin neden olduğu servikal (rahim ağzı) , vulvar, vajinal, anal, orofaringeal ve diğer baş-boyun kanserlerinin, kanser öncüsü lezyonların,  siğillerin önlenmesi için kullanılan bir aşıdır.

Aşıda etkin maddeler olarak İnsan Papillomavirüs tiplerinin her birine ait yüksek düzeyde saflaştırılmış, enfeksiyöz olmayan proteinler bulunur. Yardımcı maddeler olarak  amorf alüminyum hidroksifosfat sülfat adjuvanı, sodyum klorür, L-Histidin, polisorbat 80, sodyum borat ve enjeksiyonluk su içermektedir.

  • Gardasil dörtlü aşı HPV’nin rahim ağzı kanserine en sık yol açan iki tipi ( Tip 16 ve 18) ve genital siğillere yol açan iki tipi ( 6 ve 11) karşısında koruma sağlamaktadır.
  • Cervarix İkili aşı ise rahim ağzı kanserine en sık yol açan tipler olan HPV 16 ve HPV 18’e karşı koruma sağlamaktadır. Genital siğillere karşı koruma sağlamaz. Üretici firmanın piyasadan çekilmesi nedeniyse şu an ülkemizde yoktur.
  • Gardasil dokuzlu aşı HPV 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 58’e karşı korur. Gardasil 9 lu aşı 2023 ocak ayı itibarıyla  ülkemizde uygulanmaktadır.  HPV dörtlü ve dokuzlu aşı ülkemizde mevcuttur (Gardasi 4, Gardasil 9).
  • Aşılar ulusal bağışıklama programında olmadığı için ülkemizde ücretlidir. Sağlık Bakanı 12 Haziran 2025 de  ulusal aşı programına alınacağını duyurmuştur (ücretsiz olacaktır).

HPV Nedir?

İnsan papilloma virüsü (HPV-Human papillomavirus) tek konakçısı insan olan küçük, sirküler ve çift sarmallı bir DNA virüsüdür. HPV en yaygın cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar (CYBE)’dan biridir ve bulaşma genellikle ilk cinsel ilişkiden hemen sonra olmaktadır.

HPV enfeksiyonları çoğunlukla genç ve genç yetişkinlik dönemlerinde edinilse de, bazı yetişkinler HPV enfeksiyonlarına yakalanma riski altındadır. Yeni bir cinsel partner,  her yaşta yeni bir HPV enfeksiyonu için bir risk oluşturur.

HPV Aşısı Hangi Hastalıklara Karşı Korur?

Ülkemizde ve dünyada ilk cinsel ilişki yaşının giderek düşmesi, birden fazla cinsel eşe sahip olma ve cinsel yolla bulaşan hastalık riskinin gençlerde giderek artması nedeniyle HPV ile ilgili hastalıklar da artmaktadır.  Virüs enfekte bir kişiyle yakın ten tene temas yoluyla, sıklıkla  vajinal,  anal veya oral cinsel ilişki yoluyla bulaşmaktadır.

  • HPV aşısı kadınlarda rahim ağzı, vajina ve vulva kanserleri, anal kanser, boğaz ve ağız arkası kanserleri, bazı baş ve boyun kanserleri ve genital siğillere karşı korumaktadır.
  • HPV aşısı erkeklerde penil kanser , anal kanser, boğaz ve ağız arkası kanserleri, bazı baş ve boyun kanserleri ve genital siğillere karşı korumaktadır.

ankara hpv asisi

HPV Aşısı Hangi HPV Tiplerine Karşı Korur?

  • Cervarix’in HPV tip 16 ve 18 e karşı koruyucu etkisi vardır. Genital siğillere karşı koruma sağlamaz.
  • Gardasil 4 lü aşının koruduğu HPV tipleri  6, 11, 16 ve 18 dir. Genital siğillere karşı koruma sağlar.
  • Gardasil 9 lu aşının koruduğu HPV tipleri ise 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 ve 58’dir. Genital siğillere karşı koruma sağlar.

Ankara HPV Aşısı Kimlere Yapılır?

HPV aşısı için onaylanan yaş aralığı kadınlarda ve erkeklerde 9–26 yaş aralığından 9–45 yaş aralığına genişletilmiştir. Ancak daha ileri yaşlarda yapılmasının bir sakıncası yoktur.

HPV Aşısı Kimlere Yapılmaz?

  • Aşının içerdiği etkin maddelerden herhangi birine veya yardımcı maddelerden herhangi birine karşı alerjik durum varlığı
  • Aşının ilk dozunu aldıktan sonra alerjik reaksiyon gelişmesi
  • Kanama bozukluğu varsa, bağışıklık sistemi zayıflamış ise (genetik bir bozukluk veya İnsan İmmün Yetmezlik Virüsü (HIV) enfeksiyonu veya bağışıklık sistemini etkileyen ilaçlar nedeniyle),yüksek ateşle seyreden bir hastalık varlığında dikkatli değerlendirme gerekir. Bununla birlikte, hafif ateş veya üst solunum yolu nfeksiyonu (örneğin soğuk algınlığı) aşılamayı ertelemeyi gerektirmez.

HPV Aşısı Erkeklere Yapılır mı?

Evet HPV aşısı erkeklere de yapılır ve yapılmalıdır. Hastalıktan korunmanın yolu, kadın erkek tüm bireylerin aşılanmasıdır. Erkeklere yapılan aşı kadınlara yapılan aşı ile aynıdır ve aynı dozda aynı yaş aralığında yapılır.

HPV Aşısı Kaç Yaşında Yapılmalı? Kaç Yaşına Kadar Yapılabilir?

HPV aşısı 9 yaşından sonra yapılmalıdır. Kadın ve erkekte 45 yaşına kadar önerilse de Dünya Sağlık Örgütü kadınlarda üst yaş sınırını kaldırmıştır. En ideali 12 yaşında kız ve erkek çocukların cinsel ilişki deneyiminden önce aşılanmalarıdır.

Ankara HPV Aşısı Kaç Doz Uygulanır?

Dünya genelinde 2006 da HPV aşısı yapılmaya başlanmıştır. HPV aşısı, kullanıma  hazır enjektörle kol üst bölgesi kas içine yapılır.

HPV dörtlü ve dokuzlu aşı 14 yaş altında 2 doz, 14 yaş üzerine 3 doz yapılmaktadır.

  • 14 yaş üzerine ilk doz, ilk dozdan 2 ay sonra ikinci doz, ikinci dozdan 4 ay sonra üçüncü doz
  • 14 yaş altına ilk doz, ilk dozdan 6 ay sonra ikinci doz

HPV Aşı Koruma Süresi Ne Kadardır?

İlk HPV aşısı 2006 yılında uygulanmaya başlanmıştır ve tam koruma süresi henüz bilinmemektedir. Güncel bilgilere göre 10 yıldan daha uzun bir süre önce aşılanan kişilerin kullanılan aşıdaki HPV tiplerine karşı hala tam bir korumaya sahiptirler. Yine güncel bilgilere göre 15 yaş altı 2 doz, 15 yaş üstü 3 doz aşılanan bireylere tekrar aşı gerekli değildir. Ancak 4 lü aşı yaptıran kişiler son doz 1 yılı geçtikten sonra 9 lu aşı yaptırabilirler.

HPV Aşısı Yan Etkileri Nelerdir?

Avrupa İlaç Ajansı, Amerika Birleşik Devletleri Gıda ve İlaç Dairesi , Dünya Sağlık Örgütü, Amerikan Jinekoloji ve Obstetrik Derneği olmak üzere çoğu uluslararası düzenleyici kurum HPV aşılarına ruhsat vererek aşıların güvenli ve etkili olduğunu onaylamışlardır.

Aşıların hafif yan etkileri şunlardır

  • Enjeksiyonun yapıldığı yerde ağrı, kızarıklık, şişlik
  • Ateş
  • Baş ağrısı
  • Mide bulantısı

HPV Aşısı Güvenli midir?

HPV aşısının komplikasyonu olarak milyon doz başına yaklaşık 1,7 vakada anafilaksi riski ve enjeksiyona karşı yaygın anksiyete veya stresle ilişkili baygınlık belirtilmiştir. Alerjik reaksiyonlara neden olabilir.

HPV aşılarının son derece güvenli olduğunu bildirilmiştir.

  • Güçlü etkilidir
  • Viral DNA olmadığından enfeksiyon yapmaz, kanser yapmaz

HPV Aşısı Kansere Karşı Ne Kadar Etkilidir?

15–26 yaş arasında HPV pozitif ya da negatif tüm kadınlar ele alındığında aşının içerdiği HPV tiplerine bağlı lezyonların görülme sıklığının 10 binde 341’den 157’ye düştüğü ve ideali HPV ile temas öncesi olsa da HPV ile bulaş sonrası da dahil olmak üzere HPV’ye bağlı hastalık yükünün %50 oranında azaldığı belirtilmektedir.

Rahim ağzı kanser vakalarının neredeyse tümü (%99) HPV enfeksiyonu ile ilişkilidir. Rahim ağzı kanserine ek olarak HPV,  anal kanserlerin yaklaşık %91’inden, vulvar kanserlerin %69’undan, vajinal kanserlerin %75’inden, penis kanserlerinin %63’ünden ve orofaringeal kanserlerin %70’inden sorumludur.

Kanserojen veya yüksek riskli HPV tipleri 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 66, 68 dir.

4 lü aşı (6,11,16 18) rahim ağzı kanserine karşı % 70 oranında koruma sağlarken 9 lu aşı (6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 ve 58) % 90  koruma sağlar. Kanserojen tüm tipleri içeren koruyucu aşı olmadığından, aşı yapılsa dahi kanser tarama programı devam etmelidir.

HPV Aşı Öncesi Nelere Dikkat Edilmeli?

HPV aşısı yemeklerden etkilenmez, aç yada tok olmak farketmez. İlaçlarla etkileşimi yoktur, ilaç kullanmaya ara verilmesi gerekli değildir. Doğum kontrol hapının koruyuculuğunu azaltmaz ve doğum kontrol hapı kullanımında sorun oluşturmaz. Kadınlarda adet döngüsü ile ilgisi yoktur, herhangi bir zaman uygulanabilir. Aşı öncesi gebelik testi, smear testi, HPV testi yapılmasına gerek yoktur. Bekar, bakire, evli, cinsel olarak aktif olan olmayan 9 yaş üzerinde kadın erkek herkese yapılabilir.

HPV Aşı Sonrası Nelere Dikkat Edilmeli?

HPV aşısı sonrası aşı yapılan merkezde 15 dakika dinlenmek gereklidir. Araba kullanılıyorsa merkezde iyice dinlendikten sonra araba kullanılmalıdır. Nadiren baş dönmesi, bulantı, baygınlık hissi olabilir. Aşı sonrası banyo yapılabilir. İlk yada ikinci doz yapıldı ise sonraki doz için bilgi alınmalı, randevu planlanmalıdır. HPV aşıları tüm kanserojen HPV tiplerine karşı koruma sağlamadığından dolayı aşı sonrası da smear ve HPV taramaları devam etmelidir.

HPV Aşısı Cinsel İlişki Sonrası Yapılabilir mi?

Evet yapılabilir. Rahim ağzı kanseri aşısı olarak bilinen HPV aşısının uygulama bölgesi genital bölge değildir. Aşı sağ yada sol koldan kas içine yapılmaktadır. Pap smear testi yapılacak ise test öncesi en az 24 saat cinsel ilişki olmamalıdır.

HPV Aşısı İçin Önceden Test Yaptırmak Gerekir mi?

HPV aşısı için önceden herhangi bir test yapılmasına gerek yoktur. HPV aşısının tuttuğunu yani etkili olduğunu gösteren bir test de yoktur.

HPV Aşısı Hamilelere Yapılır mı?

HPV aşısı canlı virüs aşısı değildir. Ama  HPV aşılarının gebelikte uygulanması önerilmemektedir. Bu nedenle gebelikte aşı uygulanmaları ertelenmelidir. Aşılamadan önce gebelik testi gerekli değildir. Gebelikte HPV aşısının alındığı fark edilirse kalan HPV aşı dozlarının tamamlanması için gebeliğin sonuna kadar beklenmeli ve doğum sonrası aşı dozu 1 yıl içinde tamamlanmalıdır.

Gebelik sırasında HPV aşısı yapılmış olması, gebeliği sonlandırmak için bir neden değildir. Araştırmalar, gebelikte HPV aşısı olan kadınlardan doğan bebeklerde aşının yan etkisinin olmadığını göstermektedir. Özetle emziren kadınlara HPV aşısı güvenle uygulanmaktadır.

HPV Aşısı Sonrası Gebelik Planlanabilir mi?

Evet planlanabilir. Aşı dozu tamamlandıktan hemen sonra gebelik planlayabilirsiniz. 1. Aşı yada 2. Aşı sonrası gebelik olur ise sonra ki doz yada dozlar doğum sonrası tamamlanır. Yani 3 doz aşı 1 yılda tamamlanmalıdır.

Ankara HPV Aşısı Yaptırmak Zorunlu mu?

Ülkemizde HPV aşısı zorunlu aşı kapsamında değildir. Günümüzde aşı olmak isteyen kadın ve erkekler HPV aşısı yaptırmaktadır. Genital siğillerin ve rahim ağzı kanseri vakalarının azaltılması ve görülmemesi için kadın ve erkek tüm bireylerin  aşılanmaları bir gerekliliktir.

HPV Aşısı Daha Önce HPV Virüsü ile Karşılaşanlara Yapılır mı?

Evet yapılır ve yapılmalıdır. 1,2 yada birkaç HPV virüsü ile karşılaşan kişilere HPV aşısı önerilmektedir. Aşı, bulaşan HPV i tedavi etmemekte ancak diğer kanserojen tiplere karşı korumaktadır. Son çalışmalara göre aşının HPV nüksünü azalttığı gösterilmiştir.

HPV Aşısı ile Rahim Ağzı Kanseri Riski ve Gential Siğiller Tamamen Ortadan Kalkar mı?

Aşı riski azaltır tamamen ortadan kaldırmaz. Gardasil 9 lu aşı ile rahim ağzı kanseri riski ve genital siğil riski % 90 azalmaktadır.

HPV Aşısı ve Diğer Aşılar  Birlikte Yapılabilir mi?

HPV aşıları meningokok, tetanoz, difteri, asellüler boğmaca aşıları ile aynı zamanda uygulanabilir.

HPV Aşı Sonrası Smear Testi Yaptırmaya Devam Edilmeli mi?

Aşılanmış ve aşılanmamış tüm 21-65 yaş kadınlara  rahim ağzı kanser taraması yani smear testi önerilir. Çünkü gardasil aşı, rahim ağzı  kanserlerinin %71–90’ına neden olan HPV tiplerine karşı koruma sağlamakta olup olası vakaların tümünü önlememektedir. Rahim ağzı kanser tarama programları kapsamında yer alan HPV-DNA Pap smear testleri herhangi bir HPV tipinin neden olduğu lezyonların erken dönemde saptanması ve kanserli hale gelmeden önce tedavi edilmesine katkı sağlamaktadır. HPV aşı sonrası smear testi yaptırmaya devam edilmelidir.

HPV Aşısı Olup Tekrar HPV’ye Yakalanmak Mümkün mü?

Yaşam boyu HPV enfeksiyonuyla karşılaşma olasılığı karşı cinsten en az bir partneri olan kadınlarda %84.6, erkeklerde %91.3 dür. Yani 45 yaşa kadar kadın ve erkeklerin %80’inden fazlası HPV ile enfekte olurlar.  Hiç cinsel ilişki olmadan aşı dozu tamamlanırsa aşı içeriğinde olan HPV tipleri ile enfekte olunmaz ancak HPV aşısı olunsa da aşı içeriğinde olmayan HPV tiplerine yakalanma ihtimali vardır.

Doğal enfeksiyonun  koruyuculuğu yoktur. Enfekte olan kadın ve erkeklerin aşı olmaları gerekmektedir.

Hpv Aşısının Etkinliği Ne Kadar Sürer?

​HPV aşısı tam doz yapıldıktan sonra uzun yıllar korumakta olup tekrar aşı dozuna ihtiyaç yoktur. HPV aşılarının koruyuculuk oranı yani etkinliği içerdiği tiplere karşı %100’dür.  Aşının kanserden koruması, aşı yapıldığında kişinin yaşı, bağışıklık sistemi ve tarama sıklığına göre % 67-99 arasında değişen orandadır. Aşılamanın 12-25 yaş aralığında başlanması etkili olup rahim ağzı kanserinde %90 azalma sağlamaktadır. HPV aşılarının 12-25 yaş arasında yapıması tercih edilir.

HPV Aşısı Fiyatları 2025 Ankara’da Ne Kadar?

Ülkemizde HPV aşıları ulusal aşı programlarına dahil  edilmemiştir ve yazının yazıldığı tarihte Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanmamaktadır. 12 haziran 2025 tarihinde Sağlık Bakanı HPV aşısının ulusal aşı programına alınacağını ve 13 yaşındaki bütün çocukların 2025 yılı itibariyle aşılanacağını duyurmuştur.

Bununla birlikte, HPV aşısı 2022 verilerine göre 149 kız çocukları, 52 ülkede kız ve erkek çocukları için ülkede ulusal aşı programında olup ücretsizdir. Gardasil 4 lü aşı eczane satis fiyatı 2876,68 TL, gardasil  9 lu aşı eczane satis fiyatı 3993, 37 TL dir. Çoğu merkezde eczane aşı satış ücretine uygulama ücreti de eklenmektedir.

HPV Aşısı Ankara’da Nerede Yapılır?

HPV aşısı Ankara’da çoğu özel muayenehane ve hastanelerde yapılmaktadır. Ulusal aşı programına alındığında HPV aşısı aile hekimleri tarafından uygulanacaktır.

HPV Aşısı ile İlgili Ankara’da Randevu Nasıl Alınır?

HPV aşısı hakkında danışmanlık ve randevu için Ankara Çukurambar’da olan muayenehanemize  03122877079 nolu telefondan yada  gnklinik@gmail.com den ulaşabilirsiniz.

HPV Aşısı Ankara’da Hangi Kliniklerde veya Doktorlarda Yapılabilir?

HPV aşısı Ankara’da kadın hastalıkları ve doğum uzmanları , çocuk hastalıkları uzmanları, dermotologlar, ürologlar tarafından özel muayenehaneler ve özel hastanelerde yapılmaktadır. Ulusal aşı programına alındığı zaman aile hekimleri tarafından uygulanacaktır. Aşı reçete edilerek eczaneden alınıp bir sağlık çalışanı (ebe, hemşire) tarafından da yapılabilir.

HPV Aşısı Hakkında Ankara’da Danışmanlık Veren Doktorlar Kimlerdir?

HPV aşısı hakkında ayrıntılı danışmanlık, kadın hastalıkları ve doğum uzmanları, çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanları, cilt hastalıkları uzmanları, ürologlar enfeksiyon hastalıkları uzmanları  tarafından verilmektedir. HPV ile enfekte kadınlar genellikle kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, erkekler ise ürolog ve dermotoloğa başvururlar.

HPV Aşısı Yaptıran Biri Başkasına HPV Bulaştırabilir mi?

Aşının tüm HPV tiplerine karşı korumadığı bilinmelidir. HPV aşısı olan bir kimse HPV ile enfekte ise aşı olsa dahi başkasına bulaştırabilir.

Ankara HPV Aşısı Nereden Yapılır?

HPV aşısı grip, tetanoz aşıları gibi koldan kas içine, kişinin aktif kullanmadığı üst kol dış kısmına, kas içine yapılır. Aşı uygulaması sırasında aşı yapılacak kol bölgesi antiseptik bir solüsyon ile temizlenir. Sonra HPV aşısının hazır olduğu enjektör  kas içerisine enjekte edilir. Aşı olan kişiler15  dakikalık gözlem sonrası  sağlık merkezinden ayrılarak  günlük yaşamlarına dönebilirler.

Kadın ve erkek, genç yada erişkin aynı aşı aynı dozda yapılmaktadır. Sadece 9-15 yaş arası 2, 15 yaş üstü 3 kez uygulanması gerekmektedir.

HPV Aşısı ile İlgili Güncel Bilimsel Gelişmeler Nelerdir?

  • HPV 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 ve 58 erkek ve kadın HPV ilişkili kanser ve hastalıklarında en sık görülen 9 HPV tipidir ve Gardasil 9 lu aşı ile bu tip HPV lerin neden olduğu hastalıklardan korunmak mümkündür.
  • Tüm etkinlik ve immünojenisite çalışmaları tamamlanmıştır.
  • Adölesan ve erişkinler için aynı immünojenisite mevcuttur.
  • İlk dozdan en az 6 yıl sonrası, aşı etkinliğinin azaldığını gösteren hiçbir sinyal gözlenmemiştir.
  • Adölesan aşılama sonrası 10 yıılık takipte erkeklerde HPV 6/11/16/18/31/33/45/52/58 ile ilişkili anal intaepitelyal neoplazi veya genital siğil vakası, kadınlarda HPV 6/11/16/18/31/33/45/52/58 ile ilişkili servikal intraepitelyal neoplazi veya genital siğil vakası gözlenmemiştir.
  • 2007-2010 arasında HPV e bağlı servikal intrapitelyal neoplazi 3 (CIN 3, yani Rahim ağzında kanser öncüsü 3. Derecede değişiklik ) olan 737 olgu incelenmiş, aşı olanlarda nüks % 2,5, aşı olmayanlarda nüks % 8,5 olarak gözlenmiştir. Yani aşı olmak nüks riskini azaltmaktadır.
  • Rahim ağzında HPV e bağlı kanser öncüsü değişikliklerde cerrahi planlandığında aşılama, cerrahiyi içeren 30 gün içerisinde yapılmalıdır.
  • ASCCP (Amerikan Kolposkopi ve Servikal Patoloji Derneği ) HPV ile enfekte servikal lezyonu olan, cerrahi tedavi yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın önceden aşılanmamış 26 Yaş altı kadınlara ve 27-45 Yaş kadınlara hasta-hekim kararına göre HPV aşılamasını önermektedir.

HPV Aşısı İçin Ailelerin Bilmesi Gerekenler

  • Aileler aşının riskli cinsel davranışları artıracağını düşünmemelidir. Erken cinsel ilişki ile aşılama arasında bir ilişki gösterilmemiştir.
  • Aşı cinsel aktivite başlamadan ve HPV’ye maruz kalmadan önce daha etkilidir. Bu nedenle 12-15 yaş arasında yapılması uygundur.
  • Aşı ne kadar erken yaşta uygulanırsa daha yüksek antikor titreleri meydana gelir.
  • Sadece kız çocukları değil erkekler de aşılanmalıdır. Cinsel ilişki ile bulaşan bir virüs olduğu bilinmelidir.
  • Kanser koruma sağlamak için kızların %90’ına 15 yaşa kadar tam doz HPV aşısı yapılması hedeflenmelidir. Kadınların %70’i, 30 ve 65 yaşlarında HPV DNA testleri ve papsmear testleri ile taranmalıdır.

Siz de HPV aşısı ile ilgili bilgi almak ve aşı olmak istiyorsanız Ankara Çukurambar’da olan kliniğimize  03122877079 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Kaynaklar :

  • De Villiers E-M. Cross-roads in the classification of papillomaviruses. Virology. 2013;445(1-2):2–10.
  • Gultekin M, Zayifoglu Karaca M, Kucukyildiz I, Dundar S, Keskinkilic B, Turkyilmaz M. Mega Hpv laboratories for cervical cancer control: Challenges and recommendations from a case study of Turkey. Papillomavirus Res. 2019;7:118–22.
  • Meites, E, Gee J, Unger E, Markowitz L. Epidemiology and prevention of vaccine-preventable diseases. Centers for Disease Control and Prevention. Hall E, Wodi AP, Hamborsky J, Morelli V, Schillie S. (eds.), Human Popillomavirus. 14th ed. Washington DC: Public Health Foundation; 2021. p. 165-178.
  • Markowitz LE, Dunne EF, Saraiya M, Chesson HW, Curtis CR, Gee J, et al. Human papillomavirus vaccination: recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2014;63:1–30.
  • Food and Drug Administration. Prescribing information [package insert]. Gardasil 9 (human papillomavirus 9-valent vaccine, recombinant). Silver Spring, MD: US Department of Health and Human Services, Food and Drug Administration; 2018.
  • Turkey Ministry of Health. 2020 Childhood vaccination schedule, Turkey; 2020.
  • World Health Organization, Major milestone reached as 100 countries have introduced HPV vaccine into national schedule 2019.
  • Center for Disease Control and Prevention 2020. World Health Organization. Meeting of the global advisory committee on vaccine safety. 7-8 June 2017. Wkly Epidemiol Rec. 2017;92(28):393–404.
  • National Cancer Institute. Human Papillomavirus (HPV) Vaccines. Updated May 2021.
  • World Health Organization. Meeting of the global advisory committee on vaccine safety. 7-8 June 2017. Wkly Epidemiol Rec. 2017;92(28):393–404.
  • Phillips A, Patel C, Pillsbury A, Brotherton J, Macartney K. Safety of human papillomavirus vaccines: an updated review. Drug Saf. 2018;41(4):329–46.
  • National Cancer Institute. Human Papillomavirus (HPV) Vaccines. Updated May 2021.
  • Arbyn M, Xu L, Simoens C, Martin-Hirsch PP. Prophylactic vaccination against human papillomaviruses to prevent cervical cancer and its precursors. Cochrane Database Syst Rev. 2018
  • Fontham ETH, Wolf AM, Church TR, Etzioni R, Flowers CR, Herzig A, et al. Cervical cancer screening for individuals at average risk:2020 guidelines update from the American Cancer Society. CA Cancer J Clin. 2020;70(5):321–46.
  • Lei J, Ploner A, Elfström KM, Wang J, Roth A, Fang F, et al. HPV vaccination and the risk of invasive cervical cancer. N Engl J Med. 2020;383:1340–8.