Yumurtlama Tedavisi Nedir?

Yumurtlama tedavisi, yani yumurtlama uyarılması, kadınlarda yumurtlamanın düzenli olmadığı veya hiç olmadığı durumlarda yumurtlamayı sağlamak amacıyla yapılan tedavidir. Yumurtlama tedavisi, ovaryen stimülasyon, ovulasyon indüksiyonu olarak adlandırılır. Yumurtlama tedavisi, ilaç kullanılarak yumurtalıkların uyarılması ve yumurta gelişiminin sağlanması işlemidir ve infertilite (kısırlık) tedavisinde sıkça kullanılır.

İlaçlar ile 1 yada 2 follikül yani 2 yumurta gelişmesi hedefleniyorsa yumurtlama tadavisi yani ovulasyon indüksiyonu olarak adlandırılır. Hormon ilaçları ile çok sayıda yumurta gelişimi sağlanarak tüp bebek tedavisi için uygulanan tedavi, kontrollü ovulasyon indüksiyonu, kontrollü ovaryen timulasyondur.

İlk başarılı overyan stimulasyon vakası, 1958 yılında insan kaynaklı gonadotropinler kullanılarak Gemzell ve arkadaşları tarafından rapor edilmiştir. Ovaryen stimulasyon sonrası ilk gebelik ise iki yıl sonra gerçekleşmiştir.

Ovulasyon İndüksiyonu Kimlere Uygulanır?

Düzenli adet gören kadınlar ayda bir yumurtlar, kendisi ve eşinin ek bir problemi yoksa gebe kalma şansı yüksektir. Adetleri düzensiz olan yada adet görmeyen kadınlarda hormonal problemler olabilir.

Düzenli adet gören kadınlarda nadir de olsa yumurtlama olmayabilir. Tüm bu kadınlarda yumurtlama tedavisi ile gebelik şansı artırılır. Yumurtalık rezervi az olan, ileri yaş kadınlarda yumurtlama tedavisinden ziyade vakit kaybetmeden kontrollü ovaryen stimülasyon ile tüp bebek yapılmalıdır.Yumurtlaması olmayan veya düzensiz yumurtlayan kadınlar:

  • En sık nedenlerden biri polikistik over sendromu (PkOS)’dur. https://www.guzinbasci.com/polikistik-over-sendromu-tedavisi/
  • Hipotalamik amenore (stres, aşırı egzersiz, düşük kiloya bağlı yumurtlamama). https://www.guzinbasci.com/hipogonadotropik-hipogonadizm-hipo-hipo/
  • Tiroid hastalıkları, yüksek prolaktin (hiperprolaktinemi) gibi hormonal bozukluklara bağlı yumurtlama problemleri.

Minimal sperm problemlerinde, yumurtlama tedavisine rağmen gebelik elde edilemeyen çiftlerde aşılama tedavisi için ovulasyon indüksiyonu yapılır. https://www.guzinbasci.com/asilama-tedavisi/

Tüp bebek (IVF) tedavisi öncesi: Burada daha yoğun bir kontrollü ovulasyon indüksiyonu uygulanır. Amaç birden fazla yumurta geliştirip, laboratuvar ortamında döllenmesini sağlayarak çok sayıda embriyo elde etmektir. https://www.guzinbasci.com/tup-bebek-tedavisi-ankara/

Yumurtlama Tedavisi Kimlere Uygulanmaz? Yumurtlama Tedavisi Kimler İçin Uygun Değildir?

  • Her iki tüpün tamamen kapalı olması
  • Erkekte ileri düzey sperm bozukluğu
  • Kadında ileri yaş ya da düşük over rezervi

Bu durumlarda kontrollü ovaryen stimülasyonu ile tüp bebek tedavisi yapılmaktadır.

Ovulasyon İndüksiyonu Hangi İlaçlarla Yapılır?

Yumurtlama tedavisinde amaç döllenme için hazır durumda olan, matur evreye ulaşmış bir yada iki yumurta yani follikül gelişimini sağlamaktır.

Bu amaçla

  • Endojen gonadotropin üretimini yöneten ve kontrol eden ağızdan alınan farmakolojik ajanlar kullanılır
  • Kadının hipfiz bezinden salgılanan gonadotropinleri taklit eden dışarıdan enjekte edilebilen gonadotropin preparatları kullanarak overyan folliküler gelişim direkt olarak stimule edilir.

Ağızdan kullanılan ilaçlar:

  • Klomifen Sitrat (CC), yarım yüzyıldan uzun süredir yumurtalık uyarılması için en yaygın kullanılan ve en çok bilinen ajandır. Kullanımı kolaydır, yakın takip gerektirmez ve hasta maliyeti düşüktür.
    Yumurtlamayı sağlamak için gereken CC dozu vücut ağırlığı ile koreledir ancak her kadın için gerekli dozu belirleyebilecek güvenli bir yol bulunmamaktadır. Adet kanamasının3., 4. yada 5. Günü ardışık 5 gün süre ile 50 mg/gün (tek tablet) ile başlanır. Bu tedavi ile ovulasyon oluşmaz ise takip eden döngüde doz arttırılır ve 5 gün süreyle 100mg/gün (günde 2 tablet) dozunda tedaviye devam edilir. CC, ovulasyon indüksiyonu için en popüler ilaçlardan biridir, çünkü kullanımı kolay, oldukça etkili, güvenli ve ucuzdur.
  • Aromataz İnhibitörleri (letrozol) : Aromataz enzim aktivitesi yumurtalık, beyin, yağ dokusu, karaciğer, meme dokusu gibi normal dokularda ve meme tümörleri gibi patolojik dokularda bulunur. Aromataz inhibitörleri, androjenlerin östrojenlere dönüşümünü engelleyen antiöstrojenik ilaçlardır ve meme kanseri tedavisinde de kullanılmaktadır. Sıklıkla yumurtlama tedavisinde letrozol kullanılır. Tek başına kullanımının en önemli avantajı PKOS lu kadınlarda tek follikül gelişimini sağlayabilmesidir. Bu nedenle çoğul gebelikler CC’ye oranla daha azdır. PKOS’lu hastalarda letrazol adetin 3., 4. Yada 5. Günü başlanarak 5 gün süreyle 2,5 mg/gün (günde 1 tablet) olarak kullanılır. Follikül büyümesi olmaz ise digger ay doz 5 mg/gün (günde 2 tablet) artırılır.
  • Metformin genellikle insülin bağımlı olmayan diyabetin (tip 2 diyabet) yönetiminde ağızdan kullanılan bir ajandır. Metformin, insülin duyarlılığını artırarak insülin direncini ve insülin salgısını azaltır. Son yıllarda, metformin 1500–2500 mg/gün dozlarıyla yumurtlama sıklığını artırmak amacıyla özellikle polikistik over sendromu (PKOS) yaşayan kadınlarda kullanılmaktadır. Metforminin PKOS’taki temel rolü, insülin duyarlılığını artırarak hormonal dengesizlikleri düzeltmeye yardımcı olmaktır.

İğne olarak kullanılan ilaçlar

Gonadotropinler: Normal bir adet döngüsünün başında yumurtalıklarda 10-20 adet antral folikül mevcuttur. Bu antral folliküllerden sadece bir follikül diğerlerine üstünlük sağlar ve yumurtlama gerçekleşene kadar büyümesini sürdürür. Gonadotropin molekülleri folikül stimüle edici hormon (FSH) ve luteinize edici hormon (LH), olup beynin ön hipofizinden salgılanır.

Gonadotropinlerle ovaryen stimulasyonun amacı, doğal siklusu taklit edecek şekilde tercihen bir dominant follikülün gelişimini sağlamaktır. Tüp bebek tedavisinde daha çok sayıda yumurta elde edebilmek için daha yüksek dozda gonadotropin uygulanır. Yumurtlama tedavisinde kullanılan ilaçlar adetin 2 yada 3. Günü başlanarak her gün kas içi yada cilt altına yapılır. Bu süreçte ultrasonogarafi ile yumurta gelişimi takip edilir.

Gonotropinlerle ovulasyon indüksiyonu şu durumlarda yapılır

  • Hipogonadotropik hipogonadizm https://www.guzinbasci.com/hipogonadotropik-hipogonadizm-hipo-hipo/
  • Klomifen sitrata, aromatoz inhibitörlerine cevap alınamadığı durumlar
  • Açıklanamayan infertilite
  • Tüp bebek tedavisi
  • İnsan koryonik gonadotropini (HCG): Çatlatma iğnesi olarak bilinir. Yumurtlama tedavisi, aşılama veya tüp bebek tedavisi için uygulanırsa folliküller belli bir boyuta geldiğinde HCG ile ovulasyan ve yumurta hücresinin olgunlaşması sağlanır. HCG hormonu LH hormonuna benzer. Doğal döngülerde olarak yumurtlamayı sağlayan hormon LH hormonudur. Yumurtlama tedavisinde yumurtlama zamanını planlamak gerekli değilse çatlatma iğnesi yapılmaz.

Yumurtlama Tedavisi Başarı Oranı Nedir? Gebelik Şansı Ne Kadardır?

  • Klomifen sitrat tedavisi ile 6 ay içinde kadınların % 80’inde yumurtlama olurken gebelik sadece % 40 – % 50’sinde olur. CC ile oluan gebeliklerin % 75’i tedavinin ilk 3 siklusunda olur.
  • Letrozol ile yumurtlama tedavisinde yumurtlama oranı % 60-84, gebelik oranı % 17-27 civarındadır .
  • Altı aylık gonadotropin tedavisi ile kümülatif gebelik ve canlı doum oranları sırasıyla % 62 ve % 54’dür

Yumurtlama Takibi Nasıl Yapılır? (Ultrasonla Folikül Takibi)

Kadınlarda yumurta hücresi yumurtalıklarda follikül adı verilen içi sıvı dolu, ince duvarlı bir yapının içinde bulunur. Follikül çapı 5mm yi geçtiğinde ultrasonda görünür hale gelir. Her adet döngüsünün başında yumurtalıklarda 10-15 adet 5-10 mm çaplarında büyümeye aday folliküller izlenir. Normal bir adet döngüsünde bu folliküllerden biri büyüyerek yumurtlama gerçekleşirken diğer folliküller atreziye uğrar yani dejenere olarak kaybolur.

Follikülün büyümesi, vajinal ultrasonogarfi ile izlenmektedir. Ovulasyon indüksiyonu sırasında folliküler gelişim ve ovulasyon, vajinal ultrasonografi ile belirli aralıklarla takip edilmektedir. Folliküller günde yaklaşık olarak 1-2 mm büyür. Adet kanamasının başlangıcında folliküller 15 mm den küçük olmalıdır. Follikül yada folliküller 18-22 mm boyuta ulaştığında yumurtlamaya hazır hale gelmiştir ve gün aşırı cinsel ilişki önerilir.

Yumurtlama tedavisi aşılama veya tüp bebek tedavisi için uygulanıyorsa çatlatma iğnesi yapılarak ovulasyon, yumurta hücresinin olgunlaşması sağlanmış olur. https://www.guzinbasci.com/yumurta-catlatma-ignesi/

Yumurtlama tedavisinde anne adayı ilk olarak adetinin 2 yada 3. Gününde muayene edilir. Sonrasında uygulanan ilaçlara göre belli aralıklarla vajinal ultrasonografi ile follikül takibi yapılır. Tedavi protokolüne göre hormon testleri de yapılmaktadır.

Yumurtlama Tedavisi Sırasında Ultrasonda Neye Bakılır?

Yumurtlama tedavisinde vajinal ultrasonografi ile follikül gelişimin yanında rahim ve döl yatağı değerlendirilir. Sağlıklı bir gebelik oluşması için döl yatağının yani endometriumun belli bir kalınlığa ulaşması ve görünümünün trilaminar olması gerekmektedir.

Ultrason ile follikül sayısını değerlendirmek çoğul gebelik açısından önemlidir. Tüp bebek tedavisi yapılmıyorsa, 3 ve daha fazla sayıda follikül geliştiğinde tedavi iptal edilir. Yani aşılama yapılmaz, cinsel ilişki önerilmez. Tüp bebek tedavilerinde ise 20 ve daha fazla follikül geliştiğinde ovaryen hiperstimülasyon sendromunu önlemek için tedavi segmente edilir.

Yani yumurtalar toplanıp döllenme sağlanarak embriyolar dondurulur ve o ay gebelik olmaması sağlanır. Dondurulan embriyo daha sonra ki aylarda transfer edilir. https://www.guzinbasci.com/embriyo-dondurma/

Yumurtlama Tedavisi, Aşılama Tedavisi, Tüp bebek Tedavisi Arasındaki Fark Nedir?

  • Yumurtlama tedavisi, yani yumurtlama uyarılması, kadınlarda yumurtlamanın düzenli olmadığı veya hiç olmadığı durumlarda yumurtlamayı sağlamak amacıyla yapılan tedavidir. Yumurtlama tedavisi ovaryen stimülasyon, ovulasyon indüksiyonu olarak adlandırılır. Yumurtlama tedavisinde adetin 2-5 günü arasında yumurtalık uyarıcı ilaçlar kullanılarak follikül uygun boyuta geldiğinde cinsel ilişki önerilir. Yumurtlama tedavisinde sperm analizi normal olmalı, en az 1 tüp açık olmalıdır.
  • Aşılama tedavisi erkeğin spermlerinin özel yöntemlerle hazırlanarak kadının rahmine verilmesi işlemidir. Aşılama tedavisinde amaç daha hareketli ve kaliteli spermleri rahime bırakarak yumurtaya yakın hale getirmek ve döllenme şansını artırmaktır. Önce yumurtlama tedavisi ile 1 yada 2 follikül gelişimi sağlanır. Sonra folliküller uygun boyuta geldiğinde çatlatma iğnesi yapılarak aşılama tedavisi uygulanır.

Ankara Aşılama Tedavisi (İnseminasyon)

 

  • Tüp bebek tedavisi kadından yumurta toplama işlemi ile elde edilen yumurtalar ile erkekten elde edilen spermlerin laboratuar ortamında döllendirilerek elde edilen embriyonun rahim içine yerleştirilmesi işlemidir. https://www.guzinbasci.com/tup-bebek-tedavisi-ankara/

Yumurtlama tedavisi aslında tek başına uygulanmakla beraber aşılama ve tüp bebek tedavisinin de ilk aşaması olarak uygulanmaktadır. Yumurtlama tedavisi ve aşılamada döllenme, doğal yollarla anne adayının tüpünde gerşekleşirken tüp bebek tedavisinde döllenme laboratuvar ortamında gerçekleşir. Yumurtlama tedavisi ve aşılama tedavisinde 1-2 follikül gelişimi hedeflenirken tüp bebek tedavisinde daha fazla sayıda follikül gelişimi hedeflenir.

Yumurtlama Problemi Nasıl Anlaşılır? (Ovulasyon Testi ve Hormon Analizleri)

Kadının muayenesi, ilaçlı rahim filmi ile tüplerinin durumu ve hormon testleri ile üreme potansiyeli değerlendirilir. Yumurtlama problemlerinin en bilinen belirtisi adet düzensizliğidir ve halk arasında yumurtlama tembelliği ile bilinir. https://www.guzinbasci.com/yumurtlama-tembelligi/

Yumurtlama gününü hesaplamak için bazı yöntemler kullanılabilir. Ancak düzensiz adet gören kadınların muayene olmaları esastır. Gebelik planlayan ve bu yöntemleri uygularak 6 ay cinsel ilişki kurup gebe kalamayan kadınların başka problemleri olabilir. Kadında ve erkekte herhangi bir problem yoksa ve kadın yaşı gençse gebelik için 2 yıl bekleme süresi vardır.

  • Basit Takvim Yöntemi: Takvim yöntemi yukarıda adı geçen yumurtlama günü hesabına dayanır. Hazır hesap yöntemlerinde hesaplama kutularına son üç aya ait adetinizin ilk günlerini yazarak yumurtlama günlerinizi yani en doğurgan günlerinizi hesaplayabilirsiniz. Yumurta hücresinin 24 saat, sperm hücresinin 72 saat canlı kalması nedeniyle en doğurgan günleriniz yumurtlama gününden 2 gün önce, yumurtlama günü ve 2 gün sonrayı içine alan günlerdir. Bu günlerde cinsel ilişki olması gebelik şansınızı artırır.
  • Vücut Sıcaklığı Ölçümü: Bir kadının vücut ısısı yumurtlama sonrası yumurtalıktan salgılanan progesteron hormonu etkisiyle bir miktar artar ve bu artış adet gününe kadar devam eder. Artış 0,2 ile 0,5 derece arasındadır. Artan sıcaklık derecesinin birkaç ay günlük olarak kaydedilmesi yumurtlama gününü tespit etmeye yardımcıdır. Sıcaklığın arttığı günler tespit edilerek sıcaklık artışından önceki 2 gün, sıcaklık artışından sonraki 2 gün gebe kalma ihtimalinin yüksek olduğu günlerdir. Her sabah hassas vücut termometresi ile aynı saat ölçüm yapılmalıdır. Hassas ölçümün zorluğu ve vücut sıcaklığının yetersiz uyku, başka nedenlerle ateş ve hareket etmekle artabilmesi nedeniyle günlük yaşamda yumurtlama günü tespitinde pratik bir yöntem değilidir.
  • Servikal Mukus Gözlemi (Billing ovulasyon yöntemi): Avustralya’lı Evelyn ve John Billings çifti tarafından tanımlanan bu yöntem hem gebelikten korunmak, hem de gebelik isteği için doğurgan dönemi belirlemek için yıllardır kullanılmaktadır. Bu yöntemin temeli, yumurtlamanın bir işareti olan servikal mukusun farkına varmaktır. Yumurta hücresinin büyüme döneminde yumurtalıklardan salgılanan östrojen hormonu servikste yani rahim ağzında mukus yapımını uyarır. Mukus adet sonrası dönemde az yapışkan ve macun kıvamında iken ilerleyen günlerde daha akışkan olur. Yumurtlama zamanı mukus şeffaf, berraktır ve iplik gibi uzar. Kadınlar yumurtlama döneminde uzayan akıntı, ıslaklık, kayganlık hissederler. Bu durum bir iki gün sürer, sonra mukus akışkanlığı kaybolur ve kuruluk başlar. Uzayan şeffaf akıntı,hissedildiği gün ve sonraki 3 gün içinde cinsel ilişki olması gebe kalma şansını artırır. Doğurgan dönemde servikal mukusun bu yapısı spermlerin vajinadan rahime geçişini kolaylaştırır. Emzirme, vajinal enfeksiyonlar, rahim ağzı ameliyatı geçirmiş olmak servikal mukus takibini zorlaştırmaktadır.
  • Servikal Pozisyon Yöntemi: Yumurtlama döneminde rahim ağzındaki değişiklikleri hissetmek için kadının parmağını vajinadan sokarak rahim ağzındaki değişikliği hissetme yöntemidir. Rahim ağzı sert ve kapalı bir organdır. Yumurtlamadan 4-5 gün yumuşamaya başlar, rahim ağzı açılır ve daha ıslak hale gelir. Rahim ağzının, yumuşak, ıslak olduğu dönem kadının doğurgan dönemidir. Doğurgan dönem sonrası rahim ağzı sert olarak hissedilir. Günlük pratikte kadınların rahat uygulayabileceği bir yöntem değildir.
  • Ovulasyon Testleri: Yumurtlamayı sağlayan LH hormon yükseldiğini gösteren idrar testleridir. İdrarda gebelik testi gibi çift çizginin görülmesi LH hormonunun yükseldiğini gösterir. LH hormonu beyindeki hipofiz bezinden salgılanır ve yumurtlamayı tetikler. LH hormonunun yükselmesi idrar testleri ile saptanarak yumurtlama zamanı belirlenir. Yumurta hücresi 24 saat canlı kaldığı için bu dönemde ilişki olması gebelik şansını artırır. Adet düzenine göre ovulasyon testi tahmini yumurtlama gününden 3-4 gün önce başlayarak her gün yapılmalıdır. Test tercihen sabah saat 10’dan sonra ve akşam 8’den önce yapılmalı, günde iki kez test yapılacaksa her iki test arasında 8 saat olmalıdır. Testin pozitif olması yani çift çizginin görülmesi 24-36 saat sonra yumurtlamanın olacağını gösterir. Sperm hücreleri kadın rahminde 72 saat canlı kalabildiği için yumurtlama öncesi 1-2 gün de doğurgan dönemi kapsar. Test LH hormon yükselmesini gösterdiği için polikistik overli kadınlarda, menopoz öncesi dönemlerde yanlış pozitiflik verebilir.

Yumurtlamanın en doğru takibi doktor kontrolünde yapılan ovulasyon takibidir. Bu amaçla adetin 2 yada 3. Günü muayene ile yumurtalık rezervi, FSH, LH, E2 gerekirse AMH hormon testleri değerlendirilir. Adetin 12-13. Günü vajinal ultrason ile gelişen follikül, adetin 21. Günü (28 günde 1 adet gören kadın için) vajinal ultrason ve kanda yapılan progesteron hormon ölçümü ile ovulasyon olup olmadığına karar verilir.

Polikistik Over Sendromunda (PKOS) Ovulasyon İndüksiyonu Nasıl Uygulanır?

Polikistik Over Sendromunun (PKOS) geçmişi 20. Yüzyılın başlarına kadar gitmektedir. 1935 yılında Stein ve Leventhal, obez-hiperandrojenik ve kronik anovulasyonu olan kadınlarda bu hastalığı ilk olarak tanımlamışlardır. Yumurtlama olmamasına bağlı kısırlık, çocuk sahibi olmak isteyen çiftlerin yaklaşık % 15 kadarında tanımlanır ve bu olgularının % 70’inde ise PKOS tanısı konulur. PKOS tanısı konmuş olgularda genel infertilite sıklığı yaklaşık % 40-60’dır.

PKOS a bağlı kısırlık durumlarında yıllardır ilk basamak olarak klomifen sitrat kullanılmıştır. Klomifen sitrat çok sayıda follikül gelişmesine neden olabildiğinden artık ilk basamak tedavide letrozol tercih edilmektedir.

PKOS olgularında, birinci basamak tedavide 6 siklusa kadar klomifen veya letrozole rağmen yumurtlama sağlanamadı veya sağlandı ancak gebelik oluşmadı ise 2. basamak tedavide gonotropinler tercih edilirler. 3-6 siklus gonadotropin tedavisi ile PKOS olgularında yaklaşık % 80 kümülatif gebelik elde edilebilir. Gonotropin tedavisi maliyetli bir tedavidir. Ülkemizde sosyal güvenlik kurumu tüp bebek tedavisini ancak 2 siklus gonadotropin ile aşılama tedavisi sonrası ödeme kapsamına almıştır. Bu nedenle gonadotropin ile yumurtlalık uyarımı aşılama tedavisi ile birlikte yapılmaktadır.

PKOS olgularında ovulasyon indiksiyonunda en önemli risk çok sayıda follikül gelişimi ve ovaryen hiperstimülasyon sendromu riskidir. Bu nedenle yakın ve dikkatli ultrason monitorizasyonu ile takip yapılmalıdır.

Yumurtlama Problemi (Ovulasyon Bozukluğu) Yaşayan Kadınlarda Tedavi Süreci Nasıl İlerler? Yumurtlama Tedavisi Ne Kadar Sürer?

Adetin ilk 3 gününde anne adayı muayene edilir. Klomifen yada letrozol kullanıldığında adetin 3-5. günlerinde ilaca başlanır ve 5 gün kullanılır. Adetin 11 yada 12 yada 13. Günü ultrason ile follikül gelişimi izlenir. Yeterli boyuta gelen follikül mevcut ise cinsel birleşme önerilir. PKOS hastalarında ilaca cevap alınamaz ise 1 hafta sonra kontrol etmekte fayda vardır, geç büyüyen follikül olabilir. 3 ve daha fazla follikül olduğunda çoğul gebelikten kaçınmak için cinsel ilişki yasaklanır.

Gonadotropin planlanan kadınlarda adetin 2 yada 3 günü tedaviye başlanır ve 7 gün sonra folliküller değerlendirilir. Büyüyen follikül yoksa doz artırılarak takip edilir. Genellikle adet kanamasının 13-14. Günü istenen boyutta follikül gelişimi sağlanır. 21-30 gün tedaviye rağmen büyüyen follikül yoksa siklus iptal edilir. 3 ve daha fazla follikül olduğunda çoğul gebelikten kaçınmak için cinsel ilişki yasaklanır.

Klomifen ve letrozol gonadotropinlerle ardışık kullanılabilir. 5 gün klomifen veya letrozol kullanımını takiben tedaviye gonadotropin eklenebilir.
Yumurtlama tedavisinde süreç doğal süreç gibi adet kanamasının birinci gününden itibaren 12-14 gün sürer. Polikistik over hastalarında bu süre uzayabilir. Yumurtlamanın sağlanamadığı durumlarda diğer ay ya ilaç dozu artırılır yada ilaç değiştirilir.

Yumurtlama Tedavisi Sonrası İlişki Zamanı Nasıl Belirlenir?

Ultrason ile takipte follikül boyutu 18 mm olduğunda 3 kez gün aşırı cinsel ilişki önerilir. Yumurtlama genellikle follikül boyutu 18 mm, 20 mm, 22 mm olduğunda gerçekleşir. Yumurta hücresi, yumurtlama olduktan sonra 24 saat, sperm hücreleri de kadın bedeninde 72 saat canlı kaldığından, bu günlerde olan ilişkilerde gebe kalma şansı artar. Her gün cinsel ilişki stresi artırdığından önerilmez. Çatlatma iğnesi yapılacak ise iğnenin yapıldığı gün ve 2 gün sonra cinsel ilişki olmalıdır.

Yumurtlama Tedavisi Kaç Kez Denenebilir?

Yumurtlamanın sağlandığı tedavi siklusları 6 kez denenebilir. Ancak en çok gebelik ilk 3 ay tedavilerinde sağlanmıştır. 3 denemeye rağmen gebelik sağlanamadı ise 3 ay daha yumurtlamanın sağlandığı tedavi şeması uygulanabildiği gibi diğer tedavi seçeneklerine de geçilebilir.

Ovulasyon İndüksiyonu ile Aşılama Birlikte Yapılabilir mi?

Tabii yapılabilir. Zaten aşılama tedavisinin ilk basamağı ovulasyon indüksiyonudur. Yumurtlaması olan kadınlarda ovulasyon indüksiyonu ile follikül sayısını artırarak yapılan aşılama tedavisi gebelik şansını artırmaktadır.

Yumurtlama Tedavisinde Yan Etkiler Nelerdir? (Aşırı Uyarım Sendromu – OHSS riski)

Yumurtlama tedavisinde ilaçlara bağlı bazı yan etklier görülse de rahat tolere edilir. Klomifen sitrata bağlı ateş basması, karın şişkinliği, meme rahatsızlığı, bulantı ve kusma, görme semptomları ve baş ağrısı bulunur. Letrozole bağlı tanımlanan kemik ağrısı, sıcak basmaları, sırt ağrısı, bulantı ve nefes darlığı genellikle uzun süreli kullanım sonrası ortaya çıkar ve 5 gün kullanılan yumurtlama tedavilerinde gözlenmez. Metformine bağlı ishal, mide bulantısı, kusma gibi sindirim problemleri baş ağrısı görülebilir.

Gonadotropin tedavisinin en önemli yan etkileri çoğul gebelik ve OHSS’dir (ovaryen hiperstimulasyon sendromu). OHSS, damarlarda geçirgenlikte artış ve vücut boşluklarında sıvı birikimi ile karakterize, % 1-2 oranında görülebilen ciddi bir komplikasyondur. OHSS sendromu özellikle yüksek risk grubunu oluşturan genç, vücut kitle indexi düşük zayıf ve PKOS’u olan kadınlarda, düşük doz gonadotropin kullanılarak kolaylıkla önlenebilir.

Bu komplikasyonların öngörülebilmesi ve engellenebilmesi için gonadotropinlerin kullanıldığı ovulasyon indüksiyonunda vajinal USG ile folikül büyüklüğü, sayısı ve kanda östrojen hormon seviyelerinin ölçümü ile dikkatli şekilde takip etmek gerekir. Gonadotropinlerle tedavi sırasında 15 mm üzerinde 3 veya daha fazla folikül gelişirse, E2 düzeyi 1500 pg/ ml geçerse siklus iptali düşünülebilir yada tüp bebek tedavisine geçilebilir.

Yumurtlama Tedavisi Sırasında Nelere Dikkat Etmek Gerekir?

Anneliğe hazırlanan tüm kadınların sağlıklı beslenmesi ve ideal kiloda olması önemlidir. Sigara, alkol aşırı kafein tüketiminden uzak durulmalıdır. 400 mikrogram folik asit/gün takviyesi bebeğin sinir sistemi ile ilgili bazı hastalıkları engellediğinden dolayı gebelikten en az 2 ay önce takviye alımına başlanmalıdır. Yumurtlama tedavisinde reçete edilen ilaçlar önerilen dozda ve saatte kullanılmalıdır.

Baba adayının sağlıklı beslenmesi, ideal kiloda olması sigara ve alkolden uzak durması gerekmektedir.Önerilen günlerde cinsel ilişki kurulmalıdır. Kayganlaştıcılar spermleri etkileyebildiğinden kullanılmamalıdır. Gün aşırı cinsel ilişki sperm kalitesini ve miktarını iyileştirdiği için gün aşırı cinsel ilişki önerilir. Cinsel ilişki sonrası spermler saniyeler içinde tüplere ulaştığı için uzun süre yatmak, bacakları ve kalçayı yukarıda tutmak anlamsızdır. Cinsel ilişki pozisyonu, kadının orgazm olup olmaması gebelik şansını etkilememektedir.

Yumurtlama Tedavisi Doğal Yollarla Hamile Kalmayı Kolaylaştırır mı?

Yumurtlama tedavisi sadece o sikusa özgüdür ve o ay yumurtlamayı sağlar. Yumurtlama tedavisi sonra ki aylarda doğal yolla gebelik şansını artırmaz. Ancak klomifen sitrat uzun etkili bir ajandır, tedaviden sonraki ayda doğal yolla gebe kalma şansını artırabilir. Özellikle polikistik overli kadınlarda tedavi ile gebelik olmasa da (kadında ek bir patoloji yoksa ve spermler normalse) yumurtlama olduğu aylarda doğal yollarla hamilelik olabilir. PKOS direkt kısırlığı göstermez. PKOS lu kadınların tedavisiz doğal yolla gebe kalma olasılığı vardır.

Yumurtlama Tedavisi İçin Kullanılan İlaçlar Erken Menopoza Sokar mı?

Kız bebeklerin yumurtalıklarında anne karnında iken, 8. haftada 600 000’e ulaşan yumurta hücresi vardır. Bu sayı henüz doğmamış olan 20. Haftalık bebekte 6-7 milyona ulaşır. 20 haftadan itibaren folliküler atrezi sonucu doğumda kız bebekte yalnızca 1-2 milyon, ergenlikte ise 300 000 civarı yumurta hücresi kalır.

Üreme çağı boyunca 300 000 yumurtadan yalnızca 400-500 tanesi yaşam döngüsü içinde ovulasyon şansı bulur. Yumurtlama tedavisi ile atreziye gidecek olan yumurtaların bir kısmının gelişip büyümeye devam etmesi uyarıldığından dolayı yumurta hücrelerinin bu tedavi ile azalması yani erken menopoza neden olması mümkün değildir. Yumurtlama tedavisi, tüp bebek tedavisi erken menopoza sokmaz.

Ankara Yumurtlama Tedavisi Fiyatları 2025

Yumurtlama tedavisi, muayene ve vajinal ultrason ile monitorizasyonu gerektirir. Yumurtlama tedavisi ücretleri özel muayenehanelerde 1 yada 2 muayene ücretine karşılık gelmektedir. Yumurtlama tedavisine ilaçlar ve tetkikler dahil değildir. Yumurtlama tedavisine ek olarak aşılama veya tüp bebek yapılacak ise ücretler artmaktadır.

İnfertil çiftlerde yumurtlama tedavisi kamu kurum ve kuruluşlarında sosyal güvenlik kapsamında olup sosyal güvenliği olan kişilere ücretsiz olarak sunulmaktadır.

Ankara Çukurambar’da olan muayenehanemizde muayene, yumurtlama tedavisi, aşılama tedavisi ve tüp bebek tedavisi için 0312 287 70 79 no’lu telefonumuzdan bize ulaşabilirsiniz.

Kaynaklar :

  • Gemzell, C. A., Diczfalusy, E., & Tillinger, G. (1958). Clinical e ect of human pituitary follicle stimulating hormone (FSH). J Clin Endocrinol Metab, 18.
  • Gemzell, C. A., Diczfalusy, E., & Tillinger, K. (1960). Ciba Found. Coll. Endocr, 13, 191
  • Messinis, I. E., & Milingos, S. D. (1997). Current and future status of ovulation induction in polycystic ovary syndrome. Human reproduction update, 3(3), 235-253
  • Gysler M, March CM, Mishell DR Jr, Bailey EJ. A decade’s experience with an individualized clomiphene treatment regimen including its effect on the postcoital test. Fertil Steril. 1982;37:161- 167
  • Lee, V. C. Y., & Ledger, W. (2011). Aromatase inhibitors for ovulation induction and ovarian stimulation. Clinical endocrinology, 74(5), 537-546
  • Balen A. Induction of ovulation. Curr Obstet & Gynaecol 2001;2: 233-238
  • Azziz R, Adashi EY. Stein and Leventhal: 80 years. Am J Obstet Gynecol 2016;214 (2).
  • Brassard M, AinMelk Y, Baillargeon JP. Basic infertility including polycystic ovary syndrome. Med Clin North Am 2008;92(05): 1163–1192, xi

Bir yanıt yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Required fields are marked *

Yorumu Gönder