rahim anomalileri

RAHİM ANOMALİLERİ

Rahim anomalisi demek, rahimde yapısal bir problem var demektir. Kadın ve erkekte üreme organları, dış genital organlar ve iç genital organları içerir. İç genital organlar 2 gonad ve, dış genital organla bağlantı kuran kanal sisteminden oluşur. Bu kanal sistemi dişilerde mülleriyan (paramezonefrik) kanal, erkeklerde wolffian(mezonefrik kanal) dır. Yani müllerian kanal dişi üreme sistemini geliştirir. Bu üç bileşen idrar yolu sitemi ve bağırsak sistemi ile yakın ilişkilidir. Müllerian kanal embriojenik hayatta yani kız bebeklerde anne karnında iken, 2 taraflı olarak orta hatta birleşir. İşte birleşememe yada eksik birleşme nedeni ile, yada birleşme sonması septumun rezorbe olamaması ile mülleriyan kanal anomalileri yani rahim anomalileri meydana gelir. Normalde iki taraflı birleşmenin tam olmasından sonra iç duvarlarda ince bir duvar, septum oluşur. Kaynaşmadan sonra septum aşağıdan, vajinanın üst kısmından rahime doğru rezorbe olarak kaybolur. Birleşme ve septum rezorbsiyonundaki eksikliklerin seviyesine göre farklı isimlendirilen rahim anomalileri oluşur. Bazen rahim hiç ouşmaz ve adet kanaması gerçekleşmez.

Rahim Anomalileri Neden Oluşur?

Nedeni tam olarak bilinmemekle beraber ailesel geçiş nadirdir. Çevresel faktörler, dietilstil bestrolün gebelikte kullanımı neden olabilir.

Rahim Anomalileri Ne Sıklıkta Görülür?

Bir çoğu belirti vermediğinden tanı konulamaz. Genel olarak tüm kadınların %0. 1-2 sinde, gebe kalamayanların %2-4 ünde, tekrarlayan düşük öyküsü olan kadınların %10-15 inde görülür.

Rahim Anomalileri Belirtileri Nelerdir?

Bazen de hiç belirti vermez muayenede yada doğumda fark edilebilir.

  • Gebe kalamama
  • Rahim ağzı yetmezliği
  • Düşük
  • Erken doğum
  • Anne karnında gelişme geriliği
  • Bebeğin pozisyon anomalisi(makat geliş, yan geliş gibi)
  • Doğum eyleminde uzama
  • Doğum sonrası eşin(plasentanın) tam ayrılamaması
  • Adet olamama
  • Cinsel ilişkide zorluk
Önerilen Yazımız:  Kürtaj Öncesi 

Birlikte Hangi Problemler Görülür?

Doğuştan olan rahim anomalileri başka doğuştan problemlerle birlikte olabilir.

  • Üriner sistem(börek ve idrar kanalları) anomalileri %20-25 didelfis ve unicorniste sıktır.
  • Sindirim sistemi anomalileri %12
  • Kas iskelet sistemi anomalileri %10-12
  • Kalp göz kulak%6
  • Artmış antinükleer antikorlar%7. 5

 Rahim Anomalisi Tanısı Nasıl Konur?

  • Ultrasonografi
  • HSG(histerosalpingografi):İlaçlı rahim filmi
  • Histeroskopi
  • Laparoskopi
  • MRI

Nasıl Adlandırılır? Rahim Anomalilerinin Tedavisi Nasıldır?

 

Rahim Anomalileri Nasıl Adlandırılır? Rahim Anomalilerinin Tedavisi Nasıldır?

Birleşme, kaynaşma ve septum rezorpsiyonunun yerine ve derecelerine göre değişik adlarla ifade edilir.

Uterus Septus (Rahimde Perde)Şekil E:

Rahim anomalilerinin %55 ini oluşturur. Orta hatta birleşme sonrası ince duvarın rezorbe olamaması nedeniyle meydana gelir. Halk arasında rahimde perde olarak bilinir. %65 düşüğe, %20 erken doğuma, neden olur. İnfertiliteye neden olabilir. HSG rahim filmi ile tanı koyulabilir ancak histeroskopi ile tanı kesinleştirilip septum(perde) kesilerek açılır(Histeroskopik rezaksiyon).

Uterus Bikornus (Çift Rahim) Şekil C:

Rahimin çift boynuzlu görünümü olarak bilinir. Rahim anomalilerin %10 unu oluşturur. Genellikle gebe kakmakta zorluk olmaz. Düşük riski %30, erken doğum riski %20 dir. Rahim ağzı yetmezlik oranı %38 dir. Nadiren düzeltilmesi gerekir. Tekrarlayan gebelik kaybı ve erken doğum öyküsü varsa metroplasti ameliyatı yapılarak, iki rahim tek rahime dönüştürülür. Uterin septumu bikornuat uterustan ayırmanın en kesin yolu laparoskopidir.

Uterus Didelfis, Şekil A:

Rahim anomalilerinin %5 ini oluşturur. 2 rahim, 2 rahim ağzı vardır. %75 olasılıkla vajinada da perde bulunur. Düşük oranı %45, erken doğum oranı %38 dir. Tıkanıklık varsa, ilk adet kanaması birinden dışarı akmadığı için şiddetli adet sancıları, pelvik yapışıklık, endometriozis riski olabilir. Gebe kalma ve gebelik sonuçları genelde iyidir, çoğu zaman girişime gerek yoktur. Cerrahi düzeltme gerekir ise Strasman ameliyatı yada bir rahimin tamamen alınması gerekebilir.

Uterus Unikornus (Tek Köşeli Rahim)Şekil F:

Rahim tek taraflı mülleriyan kanaldan gelişir. Rahim anomalilerinin %20 sini oluşturur. Sağ tarafta daha sıktır. Düşük riski %50, erken doğum riskiKarşı tarafta gelişmemiş küçük bir rahim bulunabilirKüçük rahimde döl yatağı varsa ve küçük rahimin rahim ağzına bağlantısı yosa, adet birikimine bağlı şiddetli adet sancısı, endometriozis olabilir. Bu küçük rahimin cerrahi olarak çıkarılması gerekebilir. Beraberinde böbrek anomali riski %40 dır.

Önerilen Yazımız:  Bebeğin Böbreğinde Genişleme

Arkuat (kalp Şeklinde) Rahim:

Rahimin önemsiz bir anomalisidir. Rahim kubbesinde hafif bir çökkünlük vardır. Gebe kalmayı etkilemez, gebelikte komplikasyon riskiniartırmaz.

Rahim Yokluğu:

En ciddi rahim anomalisidir. Rahim ve vajinanın 2/3 üst kısmı gelişmemiştir. Yeni doğan kız bebeklerin 4500 ünün 1 inde görülür. Dış genital organlar normalgörülür. Ergenlik döneminde adet olmama ile belirti verir. Sekonder seks karekterleri(meme gelişimi, tüylenme) normaldir. Yumurtalıklar vardır. Tanı ultrason, MRI yada laporoskopi ile konur. Cinsel birleşmenin sağlanması için cerrahi olarak vajina yapılabilir. Gebe kalma şansı yoktur. Böbrek anomalileri ile birlikte görülme riski yüksektir.

T Şeklinde Rahim:

Geçmişte düşük önleyici olarak gebelerde kullanılan DES in , kız bebeklerin rahminde yaptığı değişiklik olarak tanımlanmıştır. Günümüzde bu ilaç kullanılmamaktadır. T Shape(şeklinde) rahim varlığında histeroskopi ile rahimin gebelik için uygun olup olmadığına karar verilir.

Sonuç Olarak:

Rahim anomalilerinin pek çoğunu sezaryen yaparken yada rutin muayenelerde tesadüfen görüyoruz. Pek çok rahim anomalisi olan kadın gebe kalabiliyor ve gebelikte sorun yaşamayabiliyor. Ancak gebelik öncesi tanı konulduğunda, varsa uygun tedavi planının yapılması, gebe kalmayı kolaylaştırdığı gibi, gebelikte ortaya çıkan riskleri de azaltabilir.

Anomalilerin çoğu ultrason ve HSG(ilaçlı rahim filmi) ile tespit edilebilir. Kesin tanı için MRI gerekli olabilir. Histeroskopi ve laporoskopi hem tanı hem cerrahi tedavi gerktiren hastalarda kullanılmalıdır.

  • Unikornus rahimde gelişmemiş küçük rahim, ağrı, endometriozis ve dış gebelik riskindeki artış nedeni ile cerrahi olarak çıkarılmalıdır.
  • Didelfis uterusta gebelik zamanına kadar ulaşabilir. Cerrahi belki gerekli olacaktır.
  • Bicornu rahimde cerrahi nadiren gereklidir.
  • Rahinde septum(Rahimde Perde) histeroskopi ile mutlaka düzeltilmelidir.
  • T şeklinde rahimde tedavi tartışmalıdır.
  • Rahim anomalilerinde, doğuştan böbrekler ve toplayıcı kanal anomali riskindeki artış nedeniyle ürolojik değerlendirme önemlidir.

*** Gebelik planlayan tüm anne adayları öncesinde jinekolojik muayene olunuz. Gebe kalamayan infertil kadınlar, rahim filmi çektirmeyi ihmal etmeyiniz.

Bir önceki yazımız olan Bayan Kadın Doğum Doktoru Ankara başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.