İkiz Gebelik, İkiz Hamilelik ( ÇOĞUL GEBELİK )

Gebe rahimin birden fazla bebek taşıması olarak tanımlanan çoğul gebeliklerden en sık görülen ikiz gebelikler (çift yumurta ikizileri) son yıllarda gittikçe artmıştır.İkiz gebelikler 1980 li yıllarda %1.8 görülürken, 2010 lu yıllarda %3.3 e yükselmiş olup, artış üçüz ve dördüz gebelikler için de geçerlidir.Tek yumurta ikizlerin oranı ise etnik grup, anne yaşı ve doğum sayısı ile ilişkili değildir, hemen hemen sabit bir oranda (1000 doğumda 3-5) görülür.

Çoğul gebeliği artıran risk faktörleri:

  • Anne yaşı.Kadınlar artık daha ileri yaşlarda gebe kalmaktadırlar
  • Doğum sayısı arttıkça, çift yumurta ikizine gebe kalma riski artar
  • Çevresel faktörler.Yaz aylarında gebe kalmak, çift yumurta ikizi olma riskini artırır.
  • Yardımcı üreme teknikleri olan aşılama ve tüp bebek uygulamalarının daha yaygın kullanılması
  • Siyah ırk
  • Kalıtım:Bazı kadınlar birden fazla yumurtlamaya eğilim taşırlar

Erken doğum riskinin artması, buna bağlı olarak yenidoğan ölümleri ve hastalıklarında artış, çoğul gebeliklerde bebeklerde özür olma riskinde artış görülmesi nedeni ile ikiz gebelikler riskli gebelik grubundadır.Erken doğumu önlemek, gebelik haftasını uzatmak için her ne kadar girişimlerde bulunulsa da ne yazık ki etkili olunamamaktadır.

Çoğul gebeliklere artık kolaylıkla ultrasonla kolaylıkla tanı konulmaktadır.Ultrasonla bebek sayısı, haftası,, plasenta ve amnion yapılarının tanımlanmış olması çok önemlidir.Bu nedenle ilk 3 ay içinde yapılan ultrason(kese ve plasentanın değerlendirilmesi açısından) çok önem taşır.

İKİZ GEBELİK TİPLERİ

Halk arasında tek yumurta yada çift yumurta ikizi olup olmadığı merak edilir.Bebekler tek plasentaya sahipse kesinlikle tek yumurta ikizidir.Ancak 2 farklı plasenta yada 2 farklı kese olması çift yumurta ikizi olduğunu kesin göstermez, tek yumurta ikizlerinin bölünme zamanına göre plasenta ve amnion kesesi oluşur.Bebeklerin cinsiyetleri farklı ise çift yumurta ikizleridir.

Dizigotik ( çift yumurta ) ikizler

Tüm ikiz gebeliklerin yaklaşık 2/3 ünü oluşturur.Birden fazla yumuerlama olmuştur ve farklı spermler tarafından döllenmiştir.bebekler birbirlerinden tamamen farklı bireylerdir, kan grupları, cinsiyetleri, doku tipleri, görünüşleri farklıdır.Tek ortak yanları gebelik süreçlerini anne karnında birlikte geçirmiş olmalarıdır.Her zigotun plasentası ve amnion kesesi farklıdır(daima dikoryonik diamniotik).

Monozigotik ( tek yumurta ) ikizler

Tüm ikiz gebeliklerin 1/3 ünü oluşturur.Tek bir yumurta, tek sperm tarafından döllenmiş olup sonradan bölünme gerçekleşmiştir.Cinsiyetleri, kan grupları, doku tipleri aynı, görünüşleri benzerdir.Bölünme zamanı plasental oluşum ve kese yapısını belirler.Monozigotik ikizlerin çoğu kızdır.

  • Bölünme, döllenme sonrası ilk 72 saat içinde olursa plasentalar ayrı(dikoryonik), amnion keseleri ayrı(diamniotik) ikiz gebelik
  • Döllenme sonrası 4-8 gün içinde bölünme olursa tek plasenta(monokoryonik), iki amnion kesesi(diamniotik) ikiz gebelik
  • Bölünme, döllenmeden 8-12 gün arasında olursa tek amnion kesesi içinde 2 bebek gelişir, plasenta tektir
  • Bölünme, döllenmeden 12 gün sonra olursa yapışık ikiz olur.Yapışıklık en çok göğüs bölgesindedir.

Çoğul gebelik yönetiminde plasentanın erken dönem değerlendirilmesi çok önemlidir.İleri haftalarda, 2 farklı plasenta birleşip tek plasenta gibi görünebilir.Bu nedenle ilk 3 ay içinde yapılan ultrasonla durum belirlenmelidir.İki ayrı plasenta varsa, yada bebekler farklı cinsiyette ise dizigotiktir(çift yumurta ikizi).Monozigotik ikizlerde ölüm riski dizigotik ikizlerden 3-4 kat daha fazladır.Monozigotik ikiz, dikoryonik, diamniotikse risk azalır, dizigotik ikizlere benzer.

Anne karnında bebeklerin ölüm oranları

  • Monokoryonik monoamniotik ikizlerde %50
  • Monokoryonik diamniotik ikizlerde %26
  • Dikoryonik, diamniotik ikizlerde %9

*** Monokoryonik ikizlerde bebeklerin ölüm riskinin en yüksek olduğu dönem 24. gebelik haftasından önceki dönemdir.Ölümün en önemli nedeni, plasentadaki damarsal bağlantılardır.

İkiz gebeliklerde, gebelerde olası problemler

  • Bulantı, kusmada artış
  • Gebeliğe bağlı şeker hastalığı görülme riskinde artış.İkiz gebeliklerde anne adayının beslenmesi ve dengeli kilo alımı çok önemlidir.
  • Yüksek tansiyon(preeklampsi), kansızlık
  • Doğum sonrası depresyon riskinde artış
  • Bebeğin eşinin erken ayrılma riski(plasenta dekolmanı)
  • Doğumun genellikle sezaryenle gerçekleşmesi
  • Doğum sonrası kanama riskinde artış

İkiz gebeliklerde bebeklerde olası riskler 

*** Riskler monokoryonik ikizlerde her zaman daha fazladır

  • Bebek ölümü, tek gebeliklere göre 4-7 kat daha fazla görülür.Bu risk monokoryonik, monoamniotik ve monokoryonik diamniotik ikizlerde artmıştır.Plasentadaki ortak damarların varlığı, ikizin birinden diğerine olan kan akımı
  • Düşük
  • Anne karnında gelişme geriliği
  • Ağırlıkları uyumsuz ikizler.İki bebek ağırlığı arasında %20 den fazla fark olması
  • Anomali riskinde artış
  • Erken doğuma bağlı, prematürelikle ilgili problemler

İkiz Gebeliklerde Merak Edilenler

Tek yumurta mı, çift yumurta ikizi mi nasıl anlaşılır?

İlk üç içinde yapılan ultrasonografide plasenta ve amnion kesesi değerlendirilerek fikir yürütülür.Ortak ek plasenta varsa, tek yumurta ikizidir.Çift plasenta, ayrı amnion kesesi çift yumurta ikizi olduğunuzu göstermez, bu durum tamamen bölünmenin zamanı ile ilgilidir.Bebeklerin cinsiyeti farklı ise çift yumurta ikizidir, ancak bebeklerin aynı cinsiyette olması tek yumurta ikizi olduğunuzu göstermez.

İkiz gebelikte erken doğum olacağını gösteren testler var mı?

Vajinal ultrasonla rahim ağzı uzunluğunun ölçülmesi, fibronektin bakılması, gibi tarama testleri denenmiş ancak erken doğumu önleme tedavisi olmadığından bakılması bilimsel olarak anlamlı bulunmamıştır.

İkiz gebeliklerde erken doğum önlenebilir mi?

Erken doğumu önlemek için rahim ağzına dikiş atılması(servikal seklaj), progesteron kullanımı, rahim ağzına peser yerleştirilmesi, yatak istirahi, hastaneye yatış anlamlı derecede erken doğumu önleyememektedir.Gebelikte artan tromboz riski nedeni ile gebelerin hareketli olması önerilir.

İkiz gebeliklerde erken doğum sancısı olursa durdurulur mu?

Bebekler erken doğduklarında solunum problemleri olmaması için kortikosteroid içeren iğneler yapılır(24-34 hafta arası).Kortikosteroidlerin etki göstermesi için 48 saat boyunca kasılmalar durudurulmaya çalışılır.

İkiz gebeliklerde ikili, üçlü, dörtlü, noninvazif(anne kanında fetal DNA) testler yapılabilir mi?

Çoğul gebeliklerde, bebeklerde anomali trizomi olma riski, tek gebeliklerden daha fazladır.Örneğin çift yumurta ikizi taşıyan annenin trizomili bebek doğurma riski, aynı yaşta tek gebeliği olan kadından 2 kat daha fazladır.Serum tarama testlerinin duyarlılığı ne yazık ki çoğul gebeliklerde düşüktür.Anne kanında fetal DNA testlerinin duyarlılığının daha yüksek olması için çalışmalara ihtiyaç vardır.Tarama testlerinde risk yüksek çıktığında dikoryonik ikizlerde her iki koriondan biopsi alınmalıdır.Aile sonlandırılmasını talep ederse, trizomili bebeğin kalbine ilaç verilerek yaşamına son verilir.

İkiz gebeliklerde bir bebek ölürse takip nasıl olur?

İlk üç ayda çoğul gebeliklerin birçoğunda kendiliğinden gebelik kaybı olur.Bu oran ikiz gebeliklerde %36, üçüz gebeliklerde %53, dördüzlerde %65 dir.İkinci ve üçüncü üç ayda ikizlerin %5i, üçüzlerin %17 sinde bebeklerin bir yada ikisinin ölümü gerçekleşir.Plasentalarının durumunu bilmek yaşayan bebeğin takibinde yol gösterir.Monokoryonik ikizlerde ölüm riski daha fazladır.Yaşayan bebekte nörolojik anormallik gelişme olasılığı monokoryonik ikizlerde %18, dikoryonik ikizlerde % 3 dür.Bu risklere rağmen ikiz eşinin hemen doğurtulması bir yarar sağlamaz.Monokoryonik ikizlerde, yaşayan bebek, tıbbi başka bir neden yoksa 34 haftadan önce doğurtulmamalıdır.Bu karar perinatolog bir meslektaşımızşa birlikte alınmalıdır.

Monokoryonik(tek plasenta) ikizlerde neden risk yüksektir?

  • İkizden ikize transfüzyon sendromu:Monokoryonik diamniotik ikizlerin %10-15 inde görülür.Ortak olan eşdeki damarların birbirine olan akımı ile 2. üç ayda bebeklerden birinin sıvısı azalıp, diğerinde artış görüldüğü zaman tanı konur.Gebelik haftasına ve sendromun ciddiyetine göre tedavi planlanır.bebeklerin büyümeleri uyumsuzdur.
  • Monokoryonik monoamniotik ikizler riskin en yüksek olduğu gruptur.Bebekler aynı plasentadan beslenirler, aynı amnion kesesi içindedirler.Göbek bağına ait komplikasyonlar sıktır(%80).İdeal yönetimi bilinmemekle beraber, 24-28 hafta arası günlük takiple 32-34 haftada doğum planlanır.

İkiz gebeliklerde bebeklerin büyümeleri uyumsuz olur mu?

Bebeklerin tahmini ağırlıkları arasında en az % 20 fark varsa uyumsuz büyüme olarak tanımlanır.Ancak tahmini ağırlıklar gebelik haftaları ile uyumlu ise genellikle sorun olmaz.Ancak enfeksiyon, amnion mayinin azlığı, anomali gibi ek bulgular varsa prognoz kötüleşir.

Çoğul gebeliklerde bebek sayısı azaltılabilir mi?

Embrio redüksiyonu işlemi ile erken doğum ve diğer komplikasyonların azaltılması sağlanabilir.Üçüzlerin ikize indirgenmesi pek çok riski azaltır.İşlem yapılacak bebek, plasenta yapısına ve kolay ulaşılabilirliğe göre seçilir.Kendiliğinden gebelik sonlanma olasılığı olduğundan ve anomali açısından da değerlendirebilmek adına, redüksiyon işlemi genellikle 12.haftalarda gerçekleştirilir.

İkiz gebeliklerde doğum ne zaman, nasıl olur?

Genellikle doğum 36. haftada gerçekleşir.Riskler 38 haftadan sonra artığı için dikoryonik ikizler 38 haftada doğurtulmalıdır.

  • Komplikasyon olmayan dikoryonik diamniotik ikizler 38 haftada
  • Komplikasyon olmayan monokoryonik, diamniotik ikizler 34-37 haftada
  • Komplikasyon olmayan monoamniotik ikizler 32-34 haftada doğurtulmalıdır.

İdeal doğum şekli ikiz gebeliklerin tipine, haftasına, bebeklerin pozisyonuna, doğum yaptıracak hekimin tecrübesine göre değişir.İkiz gebelik, tek başına sezaryen indikasyonu değildir.

  • Monoamniotik ikizler sezaryenla doğurtulmalıdır
  • Bebekler baş, baş geliyorsa ve 32 haftadan büyük iseler vajinal doğabilirler
  • İkiz gebelik doğumlarında epidural anestezi kullanılabilir
  • Üçüz bebekler tercihen sezaryenla doğurtulmalıdır
  • Çoğul gebeliklerde, yüksek tansiyon ve doğum sonrası kanama riski yüksek olduğundan gereken önlemler alınmış olmalıdır.

Lütfen yazımızı değerlendiriniz:

1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (1 Kişi, ortalama: 5,00 Puan verdi. En yüksek Puan: 5)
Teşekkürler.
Loading...