Adet Düzensizliği 2

Ağrılı Adet Görme (Dismenore)

Ağrılı adet kanaması dismenore olarak tanımlanır. Sancılı adet görme aslında normal adet görme mekanizmasının önemli bir parçası olan uterus kasılmalarının kadın tarafından ağrı şeklinde hissedilmesidir. Her ay tekrarlayabilen dismenore, kadın hastalıkları şikayetlerinin önemli bir bölümünü oluşturur.

Ağrı şiddeti, ağrı kesiciye verdiği yanıt, eşlik eden rahatsızlıklar ( ishal, bulantı, kusma, vb) iş kaybı gibi kriterler göz önüne alınarak hafif, orta ve şiddetli olarak sınıflandırılabilir.

Adet sancıları ister ilk adet görülmesinden itibaren(primer dismenore)isterse daha sonraki yıllarda görülen adet kanamasıyla(sekonder)olsun jinekoljik muayene yapmak gereklidir.

Dismenoreye neden olabilecek altta yatan herhangi bir hastalık saptanmazsa bu duruma “primer dismenore” denir. Genellikle ilk adet kanamalarından itibaren olan dismenore türüdür. “Sekonder dismenore” terimi ise adet sancısına neden olan altta yatan başka bir patoloji varlığında kullanılır ve sonradan kazanılmış bir problemdir.

Adet döneminde oluşan sancının nedeni adet kanının dışarı atılması için oluşan rahimdeki kasılmalar ve rahimdeki dolaşımın azalmasıdır. Bu dönemde rahim içinden salgılanan “prostaglandin” adı verilen maddeler sinir uçlarını uyararak ağrı hissedilmesine sebep olmaktadır. Prostaglandinler vucüdumuzdaki pek çok dokuda bulunan ağrı maddeleridir. Bazı kişilerde adet sancıları ile birlikte bulantı kusmalar da tabloya eklenebilir. Bulantı ve kusmalar da postaglandinlerin etkileri ile oluşmaktadır ve dismenorenin şiddetli olduğunu göstermektedir.

Genel olarak yumurtlamanın olduğu adet sikluslarında sancılı adet görülür. Yani adet döneminde az dahi olsa sancı olması oldukça normaldir ve kadının o adette yumurtladığının göstergesidir.Primer dismenorede jinekolojik muayene bakire olanlarda pelvik ultrasonla yapılır.Genellikle rahim ve yumurtalıklarda bir patoloji izlenmez.Aile öyküsü vardır.Üreme sistemi ile ilgili bilgilendirme, kullanılacak ilaçların kısırlığa neden olmayacağının vurgulanması genç kadını rahatlatır.Çünkü genellikle aile bireyleri ve çevresi, ilerde kısırlığa neden olabilir hurafesi ile ilaç kullanımını engellerler.Tedavide prostoglandin yapımını azaltan ağrı kesiciler yada yumurtlamayı kullanıldığı sürece engelleyen doğum kontrol hapları önerilir.Bilinmelidir ki bu tür ilaçlar adet kanamasını azaltacaktır.

Sekonder dismenorenin ise genellikle altında başka bir durum yatmaktadır. Genellikle üreme organlarını içine alan bir hastalığın göstergesidir. Özellikle “endometriozis” denilen hastalıkta belirgin olarak adet sancısı vardır ve bu ileri yaşlarda ortaya çıkmıştır.

Sekonder ( ikincil) dismenorenin diğer nedenleri olarak; adenomiyozis, myomlar, endometrial polipler, uterus, tüplerin iltihabi hastalığı ( PID) ve rahim içi araç kullanımı sayılabilir.Tedavi nedene yöneliktir.

Doktor kontrolünde ağrı kesiciler, doğum kontrol hapları ve doğum yapmış olan kadınlar için ayrıca hormonlu rahim içi araç(mirena) tedavi seçenekleri arasındadır.