Erken Doğum

Erken doğum olarak ifade edilen preterm doğum, yeni doğan bakım ünitelerinde gelişmelere rağmen doğuştan anomalisi olmayan yeni doğan bebeklerde  ölüm ve sakatlığın önde gelen nedenlerinden biridir. Erken doğum yenidoğan ölümlerinin yaklaşık %75’inden sorumludur.

Erken doğan bebeklerde pek çok organ, özellikle akciğerler gelişimini tamamlamamış olduğundan yeni doğan bakım ünitesi desteği gerekli olmaktadır.

Erken doğum ne yazık ki her zaman önlenemiyor. Böyle durumda amacımız, gebemizin yeni doğan bakımının yeterli olduğu hastanede doğumunu gerçekleştirmek, bu süreçte akciğer gelişimini destekleyici ilaç yapmak, bu ilacın etkisini gösterebilmesi için zaman kazanmaktır.

Ülkemizde çeşitli merkezlerden yapılan yayınlarda erken doğumun %10-15 aralığında ve Türkiye genelinde %12 civarında olduğu bildirilmişdir.

Erken Doğum Nedir, Hangi Haftalar Arasında Gerçekleşirse Erken Doğum Sayılır?

Preterm eylem yani erken doğum eylemi, gebeliğin 20-36 haftaları arasında, rahim ağzında incelme ve açılmaya yol açacak kuvvet ve sıklıkta rahim kasılmaların varlığıdır. Bu kasılmalar doğumla sonuçlanırsa preterm doğum, prematür doğum yani erken doğum olarak adlandırılır. Bazı otoriteler doğum sınırını ≥22 hafta ya da ≥500 g yenidoğan ağırlığı olarak kabul etmektedir. 37 hafta öncesi doğum, erken doğum olarak tanımlanmakta ancak 35 haftadan sonra doğan bebeklerin pek çoğu yeni doğan bakım ihtiyacı duymamaktadır.

Erken Doğumun Normal Doğumdan Farkı Nedir?

Erken doğumun normal zamanında olan doğumdan farkı, henüz gelişimini tamamlamamış  bir bebeğin doğması ve ve gelişimini tamamlaması için yeni doğan destek ünitesine ihtiyaç göstermesidir. Ancak zamanında doğan bebeklerin de yeni doğan bakım ünitesi ihiyacı olabileceği bilinmelidir.

Erken Doğuma Yol Açan Başlıca Nedenler Nelerdir?

Gebelik öncesinde veya gebelikte, gebenin hikayesi ve  muayene bulgularına göre erken doğuma ilişkin birtakım risk faktörleri saptanabilir.

• Tekil gebelikler için erken doğum ve geç düşük (ikinci 3 ay içinde olan düşük) öyküsü
• İleri anne yaşı (35 ve üzeri yaş gebelikler)
• Adölesan gebelikler (18 yaş altı gebelikler)
• İki gebelik arasında 6 aydan kısa süre olması
• Anne adayının kendisinin erken doğmuş olması
• Anne adayında kronik böbrek veya karaciğer hastalığı
• Sigara kullanımı
• Rahim anomalileri
• Geçirilmiş rahim ağzı ameliyatları
• Düşük sosyoekonomik düzey
• Yetersiz beslenme
• Gebelik öncesi anne adayı ağırlığının  <50 kg olması
• Gebede yoğun stres
• Mevcut gebelikde derin anemi (kansızlık)
• Gebeliğin ikinci ve üçüncü 3 ayında olan kanamalar
• Tüp bebek gebelikleri
• Çoğul gebelikler
• Plasental yetmezlik
• Plasenta previa (plasentanın önde gelmesi)
• İlk 3 ayda ikiz eşi kaybı
• Amniyon mayi fazlalığı (polihidramniyos) amniyon mayi azlığı (0ligohidramniyos)
• Enfeksiyonlar
• Erken doğum eylemi
• Mevcut gebelikte karın içi yapılan ameliyatlar.(Apandisit, over kisti ameliyatı gibi)
• Rahimde çok sayıda myom olması
• Kısa rahim ağzı ölçümü (32 haftadan önce serviks uzunluğunun <25 mm olması)
• Anne adayı bebekte stres nedeniyle anne veya bebek hipotalamo-hipofizer-adrenal aksın erken aktivasyonu (%30)

Bu risk faktörlerinin yanında gebeliğin devamı  anne-bebek  sağlığını tehdit ediyorsa  erken doğum doktor yaptırılmak zorunda kalınabilir.

• Preeklampsi (gebelik zehirlenmesi)
• Plasentanın rahim ağzını kapatması nedeniyle olan kanamalar
• Plasentanın erken ayrılması
• Erken su gelmesi, erken membran rüptürü
• Bebekte büyüme kısıtlılığı

Erken Doğum Belirtileri Nelerdir? Hangi Durumlarda Acilen Doktora Başvurulmalıdır?

Erken doğum belirtileri klasik doğum belirtileri ile aynıdır, tek fark bu belirtilerin  erken haftalarda olmasıdır. Kasılmalar belden başlar, kasıklar ve karın bölgesinde toplanır. Pelviste bir dolgunluk hissi, adet sancısına benzer kramplar hissedilebilir. Vajinal akıntının artması, kanla karışık akıntı erken doğum belirtisi olabilir. Eğer karın bölgesinde sertlik, ritmik kasılmalar hissediyorsanız, zamanla sıklığı ve şiddeti artıyorsa DOKTORUNUZA HABER VERİNİZ.

Diğer doğum belirtisi olan su gelmesi olmuşsa DOKTORUNUZA HABER VERİNİZ. Bebeğin içinde bulunduğu sıvı berraktır, idrara benzer. Birden bire akarak ıslaklık hissedebildiğiniz gibi, azar azar da akabilir. Az su gelmesi bazen muayene ile anlaşılamaz, ek testler yapılması gerekebilir.

Erken Doğum Tanısı Nasıl ve Hangi Yöntemlerle Konur?

Yukarıdaki şikayetleri olan gebede erken doğum tehdidi akla gelmeli ve buna yönelik incelemeler yapılmalıdır. Doğru tanı konulması erken doğum tehdidi olmayan gebenin gereksiz anksiyeteye kapılmasını önler. Gerçek erken doğum tanısı konulduğunda, yapılan tedavilerle bebeğin akciğer gelişimini hızlandırmak ve doğumun uygun hastanede yapılmasını sağlamak önemlidir. En iyi küvez anne rahmidir. Doğan bebeğin başka hastaneye nakli, başka problemleri de yanında getirebilir.

Ayrıntılı öykü ve fizik muayene önemlidir. Plasenta rahim ağzını kapatmıyorsa vajinal muayene spekulum dediğimiz bir  aletle ve/veya iki parmağın vajinaya yerleştirilmesi ile yapılır. Steriliteye son derece önem verilir. Böylece rahim ağzı açıklığı değerlendirildiği gibi, vajinal kültürler alınarak vajinal enfeksiyonlar da değerlendirilir. Vajinadan alınan örnekte ( amniosure) akıntının bebeğin suyu ile ilgili olup olamadığı anlaşılır. Vajinal muayene, vajinal ultrason yapılması, erken doğuma neden olmaz.

Ultrasonografi ile bebeğin gelişimi, önde gelen kısmı, sıvısı, hareketleri,  rahim ağzı uzunluğu değerlendirilir.

Yapılan rutin incelemeye, idrar ve kan testleri eklenir.

Gebeye, karın bölgesine kardiotokografi (nonstres test-NST) cihazı bağlanarak kasılmalar ve bebeğin iyilik hali izlenir.

Muayenede rahim ağzı açıklığı var ve/veya 2 nonstres testte  20 dakikada 4 yada daha fazla kasılma oluyorsa, bebeğin suyu geliyorsa doğum başlamıştır.Rahim ağzı açıklığı 4 cm yada daha fazla ise ve/veya su geliyorsa doğumu önleme şansı yoktur, acilen gebe yenidoğan bakım ünitesi yeterli bir hastaneye yatırılmalıdır.

Bazı gebelerde karar vermek zor olabilir.Böyle durumlarda hastaneye yatırılarak aralıklarla nonstres  test yapılır, vajinal muayenelerle rahim ağzı açıklığı değerlendirilir.2 saatlik aralıklarla yapılan muayenede açıklık ve incelme artıyorsa erken doğum tehdididir ve tedavi başlamalıdır.

Erken Doğumu Önlemek İçin Hangi  Önlemler Alınabilir?

Risk faktörlerinden yola çıkarak geliştirilen çeşitli skorlama sistemleri oluşturulmuş ancak erken doğum öngörüsünde  en belirleyici etkenin rahim ağzı uzunluğu olduğu bilinmektedir.

Öte yandan, çok merkezli ve geniş çaplı bir araştırma olan Preterm Öngörü Çalışmasında (The Preterm Prediction Study), daha önce erken doğum öyküsü olan, 22-24. haftalarda servikal uzunluk ölçümü <25 mm ve servikovajinal  fibronektin testi pozitif olan gebelerde, 32 hafta öncesi doğum riski %50 olarak saptanmış ve bu risk faktörlerinin önemli olduğu bildirilmiştir.

18-24. haftalarda servikal uzunluk(rahim ağzı uzunluğu) ölçümü <25 mm ve altında olan gebelerde erken doğum riski artmaktadır. Bu nedenle tüm gebelerin rahim ağzı uzunluğu ölçümü 18-24 haftalarda yapılmaktadır.

Erken  doğumu önlemeye yönelik tüm uygulamalar, risk taşıyan gebelerin hepsinde erken doğumu engellemeyebilir. Bu uygulamalara rağmen erken doğum oranlarında tüm dünyada bir azalma söz konusu olmamıştır.

Erken doğumu önlemek için genel önlemler şunlardır

• Özellikle tüp bebek tedavisinde tek embriyo transferi ile çoğul gebeliklerin önlenmesi
• Adölesan (erken yaş) gebeliklerin önlenmesi.
• İki gebelik arasında tercihen 1 yıldan fazla süre olması.
• Uygun beslenme ile ideal vücut ağırlığının sağlanması
• Gebelikte idrar kültürleri yapılarak enfeksiyon takip ve tedavisi
• Üçüz ve üzeri çoğul gebeliklerde gebelik redüksiyonu ile bebek sayısının azaltılma seçeneğinin ailelere sunulması
• Önceki gebeliklerin herhangi birinde geç düşük yada erken doğum öyküsü (servikal yetmezlik) varsa rahim ağzına dikiş atılması, peser uygulanması, progesteron hormon kullanımı https://www.guzinbasci.com/?s=servikal+yetmezlik 

Erken Doğum Tedavisi Nasıldır?

Preterm eylemdeki kadınların erken doğum yapıp yapmayacağını  belirlemek zordur. Kasılmaların  yaklaşık %30’u kendiliğinden geçer ve preterm eylem nedeniyle hastaneye yatırılan hastaların %50’si zamanında doğum yapar.

Kasılmaları durdurmak için yapılan tedaviye tokoliz denir. Hafif kasılmalar istirahat ve serumla sıvı takviyesi yapılarak durabilir. Tokoliz masum bir tedavi değildir. Kullanılan ilaçların anne ve bebeğe yan etkileri olabilir. Su gelmesi durumunda steroidlerin etki göstermesi için tokolizle 24-48 saat doğum geciktirilebilir. Prematür doğan bebeklerde ölümlerin %60 ‘ı 32 haftadan önce olan doğumlar nedeniyledir.

• Yatak istirahati
• Sakinleştirici yaklaşımlar
• Sıvı verilmesi
• Steroidler ( dexametazon, betametazon) akciğer olgunlaştırıcı ilaçlar olarak bilinir. Bebek hareketlerini azaltabilir. Bu durum geçicidir.
• Gerekl ise nedene yönelik antibiyotikler
• Tokolitik ilaçlar: Nifedipin, indometasin, magnesium sülfat, ritodrin, atosiban, progesteron

Tokoliz uygulanmayacak durumlar:

• Anne karnında bebek ölümü
• Bebekte yaşamla bağdaşmayan anomali varlığı
• Bebekte ciddi büyüme-gelişme geriliği
• Bebekte stres
• Ağır preeklampsi, eklampsi
• Yoğun kanama
• Korioamnionit denilen bebeği çevreleyen zarların enfeksiyonu
• Erken su gelmesi (yeni doğan bakım ünitesiolan bir hastaneye sevk ve/veya steroid uygulaması sürecinde tokoliz yapılabilir)
• Plasentanın erken ayrılması

Tekil ve Çoğul Gebeliklerde Erken Doğum Belirtileri Farklı mıdır?

Tekil gebeliklere göre çoğul gebeliklerde daha yüksek oranda erken doğum riski bulunmakla beraber belirtiler aynıdır.

Erken Doğumun Anne Sağlığına Olası Etkileri Nelerdir?

Erken doğumda, anne sağlığında olan olumsuz etkiler bedensel değil daha çok ruhsal yönden olmaktdır. Erken doğum anne baba ve aile için duygusal bir yük getirmekle beraber, bebeğin hastanede kalmış olması, bebek sağlığı konusundaki endişeler,  duygusal durumları olumsuz etkilemektedir. Bu süreçte sağlık profesyonelleri, ailelere destek olmalıdır.

Erken Doğan Bebeklerde Hangi Sağlık Sorunları Görülebilir?

Erken doğum anneden ziyade bebekte sağlık sorunlara neden olabilir. Bebek ne kadar erken haftada doğmuşsa sağlık sorunu yaşama olasılığı o kadar artar. Bebek yenidoğan yoğun bakım ünitesine erken doğum (prematürite) nedeni ile yatırılmış ise, olası sorunlar şu şekilde sıralanır.

• Respiratuar distres sendromu: Bebeğin akciğer gelişiminin tamamlanmadan doğması nedeni ile akciğerlerden üretilen surfaktan ismi verilen maddenin yetersiz olması ve bu nedenle bebeğin yeterli solunumu sağlayamaması durumudur.
• Yenidoğanın takipnesi: Anne karnında bebeğin akciğerlerini amniyon sıvısı doldurur. Doğum sonrası bu sıvı bebeğin nefes almasıyla emilerek yerini havaya bırakır. Erken doğumda akciğerleri dolduran sıvının doğum sonrasında emilmesinde gecikme nedeniyle doğumdan sonra birkaç saat içinde bebekte hızlı ve sık soluk alıp verme, morarma, inleme gibi bulgularla ortaya çıkan duruma yenidoğan takipnesi denir.
• Sepsis ve enfeksiyon: Yenidoğan bebeklerde enfeksiyon ve sepsis diğer çocuklara ve erişkin bireylere göre hayati tehlikenin daha yüksek olduğu durumlardır. Erken doğan ve düşük doğum ağırlıklı bebeklerde bu olasılık ve riskler artar. Yeni doğan bakım ünitesinde bebeğe yapılan girişimler riski artırmakla beraber annenin erken doğuma neden olan enfeksiyonları da riskleri artırmaktadır.
• Nekrotizan enterokolit: Yenidoğan bebeğin bağırsakların kanlanmasının bozulması ile seyreden bir hastalıktır. Erken doğan bebeklerde daha sık görülür.
• Beslenme problemleri: Erken doğan bebeklerde emme ve yutma yeteneği yeterli değildir. Kaslar gelişip yeterli olgunluğa erişene kadar beslenme, ağızdan mideye ulaşan bir sonda vasıtası ile yada damardan sağlanır.
• Kafa içi kanama: Yenidoğan bebeklerin kafa içi kanamaya yatkınlıkları nedeniyle, doğum öncesi ve yada doğum sırasındaki zorlanmalara bağlı olarak kafa içi kanamalar olabilir.
• Prematüre retinopatisi (Prematüre bebeklerde gözdeki retina tabakasının bozukluğu): Gözdeki retina tabakasında bulunan damarların gelişiminin tamamlanmadan erken doğum olması ve bu nedenle olan anormal damar gelişimi ile karakterize bir durumdur. Hastalığın ilk bulguları geç ortaya çıktığından yeni doğan retina muayenesi ilk olarak doğumdan sonra 4-6 haftalar arasında göz doktoru tarafından yapılmalıdır. Körlüğe kadar gidebilir , bu nedenle takipler önemlidir.
• İşitme problemleri: Yoğun bakımda izlenen bebeklerde işitme kaybı riski daha fazladır. Sadece erken doğan bebeklerin değil, gününde doğan bebeklerin de işitme taramaları yapılmalıdır.
• Patent duktus arteriozus: Duktus arteriozus, bebek anne karnında iken kalpten çıkan iki damar arasında olan damarsal bir açıklıktır. Bebek doğduktan sonra bu damarsal bir yapı, doğumdan sonraki ilk günler içinde kendiliğinden kapanmaktadır. Erken doğan ve respiratuvar distres sendromu olan bebeklerde bu yapının açık kalması riski artar ve bu duruma patent duktus arteriozus denilmektedir. EKO denilen ultrasonografi ile bebeğin kalbi pediatrik kardiyologlar tarafından değerlendirilir.
• Anemi (kansızlık): Erken doğan bebekler kansızlığa daha yatkındır.
• Sarılık: Zamanında doğan bebeklerin %60’ında, erken doğan bebeklerin %80’inde hayatın ilk günlerinde fizyolojik sarılık görülmektedir. Yenidoğan sarılığı çoğu kez zararsızdır ve kendiliğinden düzelir. Ancak sarılığın belli seviyenin üzerinde artması, bebeklerde beyinde, işitme sisteminde kalıcı bir hasara neden olabilmektedir. Bebekte saptanan sarılığın seviyesine göre

fototerapi yani ışık tedavisi uygulanmaktadır

Kaç Haftalık Doğan Bebeklerde Hayatta Kalma Şansı ve Komplikasyon Riski Nasıldır?

Bir bebek ‘7 aylık doğarsa yaşar ama 8 aylık doğarsa yaşamaz’  şeklindeki inanış bilimsel temele dayanmamaktadır. Bebeğin doğum haftası ne kadar küçükse yukarıda sıralanan problemlerin görülme ve ölüm riski o kadar artar.

Erken Doğumu Önlemede Başarı Oranları Nedir?

Çok merkezli ve geniş çaplı bir araştırma olan Preterm Öngörü Çalışmasında (The Preterm Prediction Study), daha once erken doğım öyküsü olan, 22-24. haftalarda servikal uzunluk ölçümü <25 mm ve servikovajinal  fibronektin testi pozitif olan gebelerde 32 hafta öncesi doğum riski %50 olarak saptanmış ve bu risk faktörlerinin önemli olduğu bildirilmiştir.

Rahim Ağzı Uzunluğu Ölçümü Neden Önemlidir?

18-24. haftalarda servikal uzunluk ölçümü <25 mm ve altında olan gebelerde erken doğum riskinin arttığı bilinmektedir. Bu nedenle erken doğum hikayesi olsun olmasın tüm gebelerin 18-24 hafta arasında  gereken önlemlerin alınması için, rahim ağzı uzunluğu ölçümü,yapılmalıdır.

İkiz Gebeliklerde Erken Doğumu Önlemek için Farklı Yaklaşımlar var mıdır?

İkiz gebeliklerde önlemler aslında tekil gebeliklerde olduğu gibidir.

• İkiz gebelik erken doğum riskini artırıyor diye progesteron kullanımı, servikal serklaj(rahim ağzına dikiş) veya pesser uygulaması önerilmez
• Servikal yetmezlik öyküsü varlığında önlem olarak serklaj önerilebilir
• 32 hafta altında kısa serviks (<25 mm) saptanan ikiz gebelere vajinal progesteron önerilebilir
• Pesser uygulaması da bir seçenek olarak sunulabilir
• Rahim ağzında açıklık varsa acil dikiş atma gerekebilir

Kasılmalar Nasıl Durdurulur, Hangi İlaçlar Kullanılır?

Erken doğum tehdidi durumunda hastanede hangi tedaviler uygulanır?

Preterm eylemin nedenleri tam olarak bilinemese de erken doğumlar yenidoğan ölümlerinin %70’inden, bebek ölümlerinin %36’sından, çocuklardaki uzun dönem nörolojik bozuklukların %25-50’sinden sorumludur. Elden geldiğince doğum kasılmaları durudurulmaya çalışılır.

Erken doğum eylemi olan gebelerde, gebelik haftası 24 den küçükse veya 34 haftadan büyükse ise genel olarak kasılmaları durdurmaya yönelik tokolitik tedavi önerilmez. Anne karnında bebek ölümü, bebekte yaşamla bağdaşmayan anomali varlığı, bebekte ciddi büyüme-gelişme geriliği, bebekte kalp atımı zayıflığı, ağır preeklampsi, eklampsi, yoğun kanama, korioamnionit denilen bebeği çevreleyen zarların enfeksiyonu, erken su gelmesi (olgu bazında, tersiyer merkeze sevk veya steroid uygulaması sürecinde tokoliz yapılabilir), plasenta dekolmanı yani plasentanın erken ayrılması durumlarında tokoliz uygulanmaz.

Kasılmaları durdurmak için, yatak istirahati, sakinleştirici yaklaşımlar, sıvı takviyesi, enfeksiyon bulguları varsa antibiyotikler, tokolitik ilaçlar olarak nifedipin, indometasin, magnesium sülfat, ritodrin, atosiban, progesteron kullanılmaktadır.

Kortikosteroid Uygulaması Nedir ve Bebek için Neden Gereklidir?

Erken doğan bebeklerde en faydalı tedavi doğum öncesi kortikosteroid verilmesidir. 7 gün içinde doğum riski olan 24 ile 34. haftalar arasındaki gebelere kortikosteroid önerilir.  Annesi kortikosteroid alan yenidoğanlarda, respiratuar distres sendromu, kafa içi kanama , nekrotizan enterokolit sıklığı, şiddeti ve ölüm oranları kortikosteroid almayanlara göre daha azdır. Kortikosteroid uygulaması üzerinden 14 gün geçti,  gebelik haftası 34 den küçükse ve 7 gün içinde erken doğum riski varsa 2. Kez steroid uygulanmalıdır. Betametazon yada deksametazon grubu steroidler kullanılmakta olup betametazon tercih edilmektedir. Halk arasında ‘akciğer geliştirici iğne’olarak bilinir.

Erken Doğumda Normal Doğum (vajinal doğum) mu, Sezaryen mi Tercih Edilir?

Doğum şekli için  gebelik haftası, bebeğin tahmini ağırlığı, rahim ağzı açıklığı, kasılmalar, enfeksiyonlar, tekil yada çoğul gebelik, akut-kronik fetal distres, önde gelen kısım, annenin sağlık durumu, plasentanın yerleşimi gibi pek çok parametreler dikkate alınmalıdır.

• Baş geliş: Sezaryen için farklı bir bir endikasyon yoksa, vajinal doğum tercih edilir
• Makat gelişte sezaryen önerilir
• Fetal büyüme kısıtlılığında özellikle 34 hafta altında, sezaryen
• İkiz gebelikte ilk bebek başla gelmiyorsa, ilk bebek baş geliş olsa dahi 2. Bebek başla gelmiyorsa sezaryen önerilir
• Tek kese içinde olan monoamniyotik ikiz gebeliklerde sezaryen
• Üçüz ve üzeri çoğul gebeliklerde sezaryen
• Koryoamniyonit varlığında sezaryen ile doğumlarda enfeksiyonun batın içine yayılma riski daha yüksek olduğundan, bebek açısında açısından ciddi bir risk oluşturmayacaksa vajinal doğum

Erken Doğan Bebeklerde Göbek Kordonunun Geç Kesilmesi Önemli mi?

Preterm doğumlarda, özellikle de 32 hafta altında yenidoğan sonuçlarını iyileştirdiği için, göbek kordonunun geç klemplenmesi (bebek doğduktan en az 30 sn sonra, maksimum 3 dk içerisinde klemplenmesi) önerilir. Annede kanama, yenidoğanda acil müdahele gerekliliği gibi durumlarda geç klempleme önerilmez. Çoğul gebeliklerde çalışmalar yetersizdir.

Erken Doğumun Kesin Olarak Önlenmesi Mümkün mü?

Anneye ait enfeksiyonlar, kansızlık gibi hastalıkların tedavisi, tüp bebek tedavisinde tek embriyo transferi ile çoğul gebeliğin önlenmesi, gebelik aralıklarının uzatılması, sigara ve bağımlılık yapan madde kullanımından kaçınılması ile erken doğumlar önlenebilirken önceki gebeliklerde erken doğum, rahim ağzı ameliyatları, geç anne yaşı, sosyoekonomik durum, rahim anomalileri, myomlar gibi önlenemeyen durumlar da söz konusudur. Koruyucu dikiş atılması yada erken doğum eyleminde tedavi verilmesi ile de erken doğumu kesin önlemek ne yazık ki mümkün değildir.

Erken Doğan Bebekler Ne Zaman Taburcu Olabilir?

Erken doğan bebekler, büyüyüp geliştikçe yoğun bakım ihtiyaçları azalacaktır. Bu bebeklerin iyileştiğini ve yakında taburcu olabileceğini gösteren belirtiler şunlardır:

• Bebeğe bağlı olan aletlerin çıkartılmış olması
• Makinelere bağlı olmadan solunum yapması, düzenli nefes alıp vermesi
• Başarılı emme
• Kilo alımı

Erken doğan bebeklerin çoğu, bu koşulları 35-36 gebelik haftasına ulaşınca sağlayabilmektedir. Bu sırada, ebeveynlerin  bebek için hazır olması, bebeğe evde bakabileceğine dair özgüveninin olması şarttır. Hastanede aile ve bebek uyumu sağlandıktan  ve evde bakabileceği durum oluşturulduktan sonra bebek taburcu edilir.

Kaynaklar :           

• Lyons CA, Garite TJ. Corticosteroids and fetal pulmonary maturity. Clinical Obstetrics and Gynecology 2002; 45:35-41.
• Preterm birth. In: Cunningham FG, Leveno KJ, Bloom SL, Dashe JS, Hoffman BL, Casey BM, Spong CY, (Eds). Williams Obstetrics, 25th Ed, McGraw-Hill Education, 2018: p.803-834.
• Blencowe H, Cousens S, Chou D, Oestergaard M, Say L, Moller A-B, Kinney M, Lawn J, on behalf of the Born Too Soon Preterm Birth Action Group (WHO). Born Too Soon: The global epidemiology of 15 million preterm births. Reproductive Health 2013; 10 (suppl 1): S2:1-14. Management of preterm labor. ACOG Practice Bulletin No: 171. Obstet Gynecol 2016; 128:e155- e164.
• Goldenberg RL, Iams JD, Mercer BM, Meis PJ, Moawad AH, Copper RL, Das A, Thom E, Johnson F, McNellis D, Miodovnik M, Van Dorsten JP, Caritis SN, Thurnau GR, Bottoms SF. The Preterm Prediction Study: the value of new vs standard risk factors in predicting early and all spontaneous preterm births. NICHD MFMU Network. Am J Public Health 1998; 88:233-238.
• To MS, Fonseca EB, Molina FS, Cacho AM, Nicolaides KH. Maternal characteristics and cervical length in the prediction of spontaneous early preterm delivery in twins. Am J Obstet Gynecol 2006; 194:1360-1365.
• The American College of Obstetricians and Gynecologists, Committee on Practice Bulletins.Obstetrics – Practice bulletin no 130: Prediction and prevention of preterm birth. Obstet Gynecol 2012; 120:964-973.
• Li C, Shen J, Hua K. Cerclage for women with twin pregnancies: a systematic review and metaanalysis. Am J Obstet Gynecol 2019; 220:543-557.
• Romero R, Conde-Agudelo A, El-Refaie W, Rode L, Brizot ML, Cetingoz E, Serra V, Dafonseca E, Abdelhafez MS, Tabor A, Perales A, Hassan SS, Nicolaides KH. Vaginal progesterone decreases preterm birth and neonatal morbidity and mortality in women with a twin gestation and a short cervix: an updated meta-analysis of individual patient data. Ultrasound Obstet Gynecol 2017; 49:303-314.
• Goya M, de la Calle M, Pratcorona L, Merced C, Rodó C, Muñoz B, Juan M, Serrano A, Llurba E, Higueras T, Carreras E, Cabero L, PECEP-Twins Trial Group. Cervical pessary to prevent preterm birth in women with twin gestation and sonographic short cervix: a multicenter randomized controlled trial (PECEP-Twins). Am J Obstet Gynecol 2016; 214:145-52.
• Julian N.et all. The Epidemiology of Preterm Labor. Seminars in Perinatology, 2001
• Delayed umbilical cord clamping after birth. ACOG Committee Opinion No: 684. Obstet Gynecol 2017; 129:e5-e10.
• Mercer JS, Erickson-Owens DA, Vohr BR, Tucker RJ, Parker AB, Oh W, Padbury JF. Effects of placental transfusion on neonatal and 18 month outcomes in preterm infants: A randomized controlled trial. J Pediatr 2016; 168:50-55e1.